Έγραφα το πρωί: «Όποιος δεν ξέρει να συγχωρεί, δεν μπορεί να προχωρήσει.
Το ίδιο ισχύει και για την μετάνοια. Όποιος δεν μετανοεί, είναι πάντα ένα βήμα πίσω.
Γι’ αυτό οι πόρνες και οι τελώνες προάγουν ημάς στην Βασιλεία του Θεού γιατί ξέρουν....
Καλή Σαρακοστή. Ας πορευθούμε συνειδητά προς τον Σταυρό Του όπως Εκείνος».
Το έγραφα και το πίστευα και το πιστεύω.
Όμως ο πειραστής, ο πειρατής της ζωής μας, στο λεπτό έρχεται να μας υποδείξει ότι αυτό δεν είναι απλό. Έτσι, ενώ δεν έχω το βλέμμα στραμμένο στον οποιονδήποτε αδελφό κατασπαρακτικά, εντούτοις, όταν πρόκειται για την θεσμική εκκλησία[1], τότε γίνομαι αυστηρή, προσπαθώ να κρατηθώ ήρεμη, αλλά θυμώνω. Έτσι και σήμερα…
Αχ σήμερα…
Διαβάζω πολλά και διάφορα στην συνέντευξη του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος στα Νέα, δεν με πληγώνει και δεν με ενοχλεί τίποτα όσο αυτό που απαντά στην εξής ερώτηση του δημοσιογράφου Μακαριώτατε, ένα μεγάλο πρόβλημα που υπάρχει είναι και το Μεταναστευτικό:
«Νομίζω ότι είναι ένας ερχόμενος κίνδυνος που γίνεται μεγαλύτερος και πρέπει να είμαστε επιφυλακτικοί. Αρνητικοί όχι, αλλά επιφυλακτικοί. Είμαι ένας από τους ελάχιστους, που υποστήριξα πολύ τους μετανάστες και δη τους πρόσφυγες. Τους δώσαμε φαγητό, τους προσφέραμε φιλοξενία, ο Πάπας ήρθε εδώ και τους είδε. Και το κάναμε με μεγάλη αυτοθυσία. Δεν ήταν εύκολο. Και τώρα πρέπει να βοηθήσουμε, αλλά έχω πλέον ερωτηματικά. Μήπως το πολύ θετικό βήμα το δικό μας, δημιουργεί πρόβλημα στον τόπο μας; Έχω ερωτηματικά πάρα πολλά. Άλλο οι πρόσφυγες, άλλο οι μετανάστες και άλλο όσοι διασχίζουν τα σύνορα παράνομα χωρίς να είναι πρόσφυγες και δεν αποδέχονται, αλλά μάχονται τα ήθη και τα έθιμα και τις παραδόσεις του τόπου»[2].
Έχω θυμώσει πολλές φορές με τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο Β΄, έχω γράψει γι’ αυτό, π.χ.: γιατί διέκοψε το Χριστός Ανέστη για να πει τον Εθνικό Ύμνο στην ακολουθία της Αναστάσεως στο Σύνταγμα ή για την διγλωσσία στην περίοδο των εμβολιασμών η οποία επέτρεψε τον διχασμό στην εκκλησία.
Σήμερα αισθάνθηκα μια ταραχή δεν ήξερα αν πρέπει να σιωπήσω ή να μιλήσω, διάβαζα μία συνέντευξη γεμάτη πολιτικές σκοπιμότητες, κατά την άποψή μου, η οποία επιδιώκει την προσωπική δικαίωση του κ. Ιερωνύμου αλλά επίσης αισθάνομαι ότι εκθέτει την εκκλησία και, κυρίως, αποπροσανατολίζει τους Χριστιανούς.
Ως τι απαντά και ομιλεί άραγε ο Μακαριότατος;
«Τους δώσαμε φαγητό, τους προσφέραμε φιλοξενία»… λέει ο Αρχιεπίσκοπος. Μα είναι εντολή Κυρίου Μακαριώτατε.
Μόλις πριν μια Κυριακή τα λέγαμε στο Ευαγγέλιο… «Επείνασα γάρ, και εδώκατέ μοι φαγείν, εδίψησα, και εποτίσατέ με, ξένος ήμην, και συνηγάγετέ με, γυμνός, και περιεβάλετέ με, ησθένησα, και επεσκέψασθέ με, εν φυλακή ήμην, και ήλθετε προς με»[3].
Αν απαντά ως πολιτικός, να το γνωρίζουμε; Αν απαντά ως φιλόδοξος εθνάρχης, επίσης να το γνωρίζουμε.
Ωστόσο φρονώ ότι η εκκλησία, ακόμη και η θεσμική, δεν πρέπει να αποπειράται να ενταχθεί στο εθνικό και το κοσμικό αλλά να τα καθαγιάσει με την παρουσία Της, το ίδιο και οι εκπρόσωποί Της και, κυρίως, να μην θολώνουν τα νερά για να γίνουν αρεστοί σε εποχές που ο ρατσισμός και το μίσος αυξάνονται δραματικά ενάντια σε εκείνους που θεωρούνται ότι: «διασχίζουν τα σύνορα παράνομα χωρίς να είναι πρόσφυγες και δεν αποδέχονται, αλλά μάχονται τα ήθη και τα έθιμα και τις παραδόσεις του τόπου».
Δουλειά της εκκλησίας και της Εκκλησίας δεν είναι να ορίσει τις έννοιες πρόσφυγας και μετανάστης, αλλά άνθρωπος και ο άνθρωπος είναι πλάσμα κατ’ εικόνα και ομοίωση Θεού[4]. Αυτό δεν αλλάζει, δεν αναιρείται, δεν αναφέρεται σε έθνη, χρώματα, σύνορα, φύλα, πίστεις και ό,τι άλλο. Άνθρωπος είναι ο χοϊκός, ο πλασμένος από χώμα και σάλιο, ο εμπνευσμένος με θεία πνοή. Την ανθρωπότητά μας την έλκουμε από το σχέδιο του Θεού και όχι από εθνικότητες και σχέδια ανθρώπων. Ο Μάξιμος ο Ομολογητής στην Μυσταγωγία μιλά για «κάθε ψυχή» η οποία θα προκόψει με την Χάρη και την δική της προσπάθεια οδηγούμενη προς την Θέωση[5].
Επίσης εμείς οι Χριστιανοί και η Εκκλησία μας ως αποστολική έχουμε μία ακόμη εντολή: «πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη»[6], πώς λοιπόν είμαστε βέβαιοι ότι σε αυτήν την χρονική στιγμή της ιστορίας δεν έρχονται τα έθνη προς εμάς για να μαθητεύσουν στον λόγο Του, αντί να πάμε εμείς σε εκείνα;
Σταματώ εδώ τα ερωτήματα τα οποία θέτω στον αέρα ίσως… αναλογιζόμενη τον Αδάμ εκτός Παραδείσου, όπως μας τον περιγράφει η υμνογραφία: «Εκάθισεν Αδάμ, απέναντι του Παραδείσου, και την ιδίαν γύμνωσιν θρηνών ωδύρετο»[7].
Εκάθησα κι εγώ, εκτός Παραδείσου πάντα, αναλογιζόμενη την δική μου γύμνια και διαβάζοντας το κείμενο του Αντωνίου Bloom Μητροπολίτης Σουρόζ[8]. Γιατί θύμωνα άραγε με τον Αρχιεπίσκοπο; Θύμωνα το ίδιο με τα δικά μου παραπτώματα; Θυμώνω το ίδιο με τον απλό ιερέα; Με τον ιερέα που συμπαθώ ή αντιπαθώ; Μήπως το θέμα των προσφύγων και των μεταναστών με αγγίζει περισσότερο λόγω καταγωγής; Απαντήσεις δεν έχω και δεν θα δώσω…
Το κείμενο του Αντωνίου Bloom μου έδωσε μια προσευχή διαρκή αντί των απαντήσεων. Δεν είναι υποχώρηση, όχι, δεν είναι αλλαγή γνώμης.
Συνεχίζω να πιστεύω ότι ο Μακαριώτατος κάνει λάθος, όμως…
Κύριε βοήθησέ με να προσεύχομαι για κείνον, να τον φωτίζεις να ορθοτομεί τον λόγον Σου και να πορεύεται ειλικρινώς την οδόν Σου, χωρίς να περιμένω να αλλάξει, χωρίς να τον επικρίνω, κουβαλώντας με την προσευχή μου τον σταυρό της διακονίας του.
Συγγνώμη και συγχώρεση.
Καλή Σαρακοστή.
[1] Να σημειώσω ότι στο κείμενο οι λέξεις εκκλησία και Εκκλησία με πεζό και κεφαλαίο έψιλον σημαίνουν αντίστοιχα την θεσμική εκκλησία και το Σώμα Χριστού, το μυστήριο.
[2] Ιερώνυμος στα ΝΕΑ: «Μπορώ να ζήσω και χωρίς να είμαι Αρχιεπίσκοπος», στον διαδικτυακό τόπο: https://www.tanea.gr/print/2026/02/21/interviews/mporo-na-ziso-kai-xoris-na-eimai-arxiepiskopos/ ανάκτηση: 22/2/2026.
[3] Μτθ. 25:35-36.
[4] Γέν. 1, 26.
[5] Μάξιμος ο Ομολογητής, Περὶ Ἀγάπης, Δ΄ Ἑκατοντάδα, κεφ. 1, PG 90, 1028C–1029A.
[6] Μτθ. 28:19.
[7]Δοξαστικόν Ἑσπερινοῦ Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς. Ἦχος πλ. β΄.
[8] Αντώνιος Bloom Μητροπολίτης Σουρόζ, Συγχωρώ… κάνω χώρο στην καρδιά μου να χωρέσω με σένα, στον διαδικτυακό τόπο: https://iconandlight.wordpress.com/2019/03/09/%CF%83%CF%85%CE%B3%CF%87%CF%89%CF%81%CF%8E-%CE%BA%CE%AC%CE%BD%CF%89-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BA%CE%B1%CF%81%CE%B4%CE%B9%CE%AC-%CE%BC%CE%BF%CF%85-%CE%BD%CE%B1/ ανάκτηση: 22/2/2026.
