Και Επιτάφιος και “καλή Παναγία”;

Και Επιτάφιος και “καλή Παναγία”;

Τώρα που πέρασε κι ο Δεκαπενταύγουστος και είχαμε τις γνωστές διαφωνίες περί του Επιταφίου της Παναγίας και της ευχής “καλή Παναγία”, θα ήθελα να καταθέσω δυο σκέψεις. Άλλωστε, συχνά οι εορτές της Εκκλησίας είναι αφορμές για ευρείας γκάμας αντιδράσεις: από θεολογικές διαφωνίες με επιχειρήματα και επίπεδο έως σφοδρές κατηγορίες για προδοσία της πίστης! 
Η εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου είναι μια ακόμη αφορμή σύγκρισης (και συχνά σύγκρουσης) ανάμεσα στην ορθόδοξη, δογματική θεολογία και διατύπωση, που είναι άγνωστη στους περισσότερους πιστούς και της λαϊκής και θρησκευτικής παράδοσης, η οποία είναι γνωστή και αγαπητή σχεδόν σε όλους. Από το αν λέμε ή όχι "Καλή Παναγία" έως το αν είναι σωστό να στολίζεται Επιτάφιος και να ψάλλονται εγκώμια. 

α) Γενικά, είμαι από αυτούς που λένε ότι όποια "παράδοση" διαφωνεί με την ορθόδοξη θεολογία, delete στην "παράδοση" ντελόγο!
β) Η επίκληση παλαιών εγκυκλίων του Πατριαρχείου ή της Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδας ή ακόμη και η έκδοση νέων, με προβληματίζει αναφορικά με τη χρησιμότητά τους. Κι αυτό επειδή απευθύνονται στο μέσο όρο των πιστών που δεν γνωρίζουν και μάλλον δεν ενδιαφέρονται για την ορθόδοξη, δογματική θεολογία. Άσε που οι περισσότεροι έχουν ακριβώς την αντίθετη θέση από αυτή που εξέφρασα στην πρώτη σκέψη μου: όταν μια "παράδοση" συγκρούεται με την ορθόδοξη θεολογία, τόσο το χειρότερο για την ορθόδοξη θεολογία. Χρειάζονται πολλά βήματα πιο πριν.
γ) Ενώ ο Επιτάφιος της Παναγίας πριν από 10 – 15 χρόνια ήταν μια μάλλον σπάνια συνήθεια σε κάποιους ναούς (κυρίως μοναστηριακούς), τώρα έχει διαδοθεί σχεδόν παντού.
δ) Η περίπτωση της Κοιμήσεως της Θεοτόκου δείχνει ότι η πηγαία αγάπη των πιστών για τη Μάνα μας, η ταύτισή της με πολλές, καθημερινές μας καταστάσεις, η άντληση σχεδόν όλων των στοιχείων για τις εορτές και την υμνογραφία της από απόκρυφα κείμενα  δικαιολογούν πολλά. Για τη Μάνα κάνουμε και υπερβολές και "ξεστρατίσματα" και μάς τα συγχωρεί κι αυτά...
Εδώ θυμάμαι την αποστροφή του Μακαριστού Αρχιεπισκόπου Αθηνών κυρού Χριστοδούλου ότι επικαλούμαστε πιο πολύ την Παναγία που μπορεί να αλλάξει...τη γνώμη του Χριστού(!!). Παράδοση που έχει αποτυπωθεί και σε πολλές διηγήσεις για εικόνες της Παναγίας ακόμη και στο Άγιον Όρος!

 
Παναγιώτης Ασημακόπουλος 
Θεολόγος καθηγητής

Παναγιώτης Ασημακόπουλος

Πληροφορίες του/της αρθρογράφου

Θεολόγος καθηγητής στο Πρότυπο Λύκειο Ηρακλείου. Μάστερ και Διδακτορικό Θεολογίας. Πτυχιούχος Φιλοσοφίας, Παιδαγωγικής, Ψυχολογίας και τελειόφοιτος Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Άλλα άρθρα του/της αρθρογράφου

• Και Επιτάφιος και “καλή Παναγία”;
• Μυροφόρες από φωτιά
• “Τέχνη δίχως όρια”... Αφού δεν το αντέχεις, γιατί το λες;
• Χορός για δύο, Ένας θα ζήσει....
• 4 στοιχεία για το πρόσωπο της Παναγίας
• Load more articles from this author