«Παρηγορήστε, παρηγορήστε τον λαό μου, λέει ο Θεός. Ιερείς,
μιλήστε με αγάπη στην Ιερουσαλήμ, δώστε της παρηγοριά. Γιατί η δοκιμασία της τελείωσε, οι αμαρτίες της έχουν συγχωρηθεί. Έχει ήδη λάβει από τον Κύριο ό,τι της αναλογούσε για τα σφάλματά της. Φωνή βοώντος στην έρημο: Ετοιμάστε τον δρόμο του Κυρίου, κάντε ίσια τα μονοπάτια για τον Θεό μας».[1]
Αλήθεια τι θέλει να πει ο Ησαΐας;
Είναι το τέλος της δουλείας των Ιουδαίων ή το τέλος της δουλείας όλων μας;
Τι προφητεύει;
Είναι ο ερχομός του Μεσσία όπως αποτυπώνεται στα Ευαγγέλια και η απελευθέρωση του ανθρώπου, είναι η απελευθέρωση όλων μας από την αμαρτία, την αδιαφορία, την ακρισία, την απανθρωπιά;
Είναι η σωτηρία όλων μας;
«καὶ ὀφθήσεται ἡ δόξα Κυρίου, καὶ ὄψεται πᾶσα σάρξ τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ, ὅτι Κύριος ἐλάλησε».
Που πάει να πει: Και θα φανερωθεί η δόξα του Κυρίου, και κάθε σάρκα θα δει τη σωτηρία του Θεού, γιατί ο Κύριος μίλησε.[2]
Κάθε σάρκα λέει… η σωτηρία είναι για κάθε σάρκα. Όχι για κάποιους λίγους, δήθεν «εκλεκτούς».
Και άκουσε φωνή ο Ησαΐας που του είπε: φώναξε, κράξε δυνατά. Τι να φωνάξω; απάντησε εκείνος στην φωνή…
Κάθε άνθρωπος μαραίνεται σαν το φυτό και κάθε ανθρώπινη δόξα είναι σαν το άνθος του φυτού που ξεραίνεται και πέφτει στην γη… τίποτα δεν μένει, μόνο ο λόγος του Θεού είναι αιώνιος.
Ιδού, έρχεται ο Κύριος, τρέχα να το πεις στην Σιών, πες το στην Ιερουσαλήμ, πες το εσύ που φέρνεις τις καλές ειδήσεις, ο ευαγγελιζόμενος. Ανέβα στο βουνό και πες το: «ἰδοὺ Κύριος Κύριος μετὰ ἰσχύος ἔρχεται … ὡς ποιμὴν ποιμανεῖ τὸ ποίμνιον αὐτοῦ καὶ τῷ βραχίονι αὐτοῦ συνάξει ἄρνας καὶ ἐν γαστρὶ ἐχούσας παρακαλέσει».[3]
Αυτός θα μας ποιμάνει, Αυτός θα μας καθοδηγήσει, ο Ερχόμενος. Εκείνος θα συνάξει την ποίμνη Του και θα προστατέψει τα πρόβατά Του τα γεννημένα και εκείνα που πρόκειται να γεννηθούν……
Τον προφήτη εγκωμιάζει ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, για την εξαιρετική του φύση, για την οποία μιλά και ο Απόστολος Παύλος. Προσόντα του λένε οι ιεροί αυτοί άνδρες είναι η έμπνευση, η μεγάλη πνευματική δύναμη, η ελευθεροστομία του, το αδούλωτο φρόνημά του, η μεγάλη του σύνεση και η βαθιά σαφήνειά του στην προφητεία για τον Χριστό.
Γράφει ο Χρυσόστομος[4]: «Ο Ησαΐας τολμά να πει: Με βρήκαν εκείνοι που δεν με αναζητούσαν· φανερώθηκα σε αυτούς που δεν επικαλέσθηκαν το όνομά μου».[5] Τι είναι αυτός ο λόγος του προφήτη;
Ερμηνεία στα παραπάνω χωρία του Ησαΐα κάνει και ο Ευαγγελιστής Λουκάς αναφέροντας σαφώς ότι ο ρόλος του Ιωάννη στην έρημο ήταν προπαρασκευαστικός του ερχομού του Κυρίου «ὡς γέγραπται ἐν βίβλῳ λόγων Ἡσαΐου τοῦ προφήτου».[6] Ήταν δηλαδή εκείνος, ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, το πρόσωπο το οποίο προφήτευσε ο Ησαΐας. Ήταν άραγε όμως μόνο αυτός;
Οι εντολές τις οποίες δίνει ο Ιωάννης σε εκείνους οι οποίοι έρχονται να βαπτιστούν και τον ρωτούν, είναι οι διαχρονικοί λόγοι του Θεού Πατρός, του Χριστού Του και της Εκκλησίας.
Όμως δυνητικά φωνές που βοούν -κάθε μία στην δική της έρημο- είναι (ή πρέπει να είναι) οι φωνές όλων μας που ομολογούν Χριστό τον αληθινό, λόγω και έργω.
Τι να κάνουμε; ρωτούν τον Ιωάννη οι βαπτιζόμενοι κι εκείνος απαντά, σύμφωνα με τον Ευαγγελιστή Λουκά:
«ὁ ἔχων δύο χιτῶνας μεταδότω τῷ μὴ ἔχοντι, καὶ ὁ ἔχων βρώματα ὁμοίως ποιείτω…..μηδὲν πλέον παρὰ τὸ διατεταγμένον ὑμῖν πράσσετε…..μηδένα συκοφαντήσητε μηδὲ διασείσητε, καὶ ἀρκεῖσθε τοῖς ὀψωνίοις ὑμῶν».[7]
Που πάει να πει: Όποιος έχει δύο χιτώνες, ας δώσει σε εκείνον που δεν έχει, και όποιος έχει τροφές, ας κάνει το ίδιο… Μη (εισ)πράττετε τίποτα περισσότερο από ό,τι σας έχει διαταχθεί οι Τελώνες… Μη συκοφαντείτε κανέναν οι στρατιώτες, ούτε να εκβιάζετε, και να αρκείστε στον μισθό σας.
Το αξιοσημείωτο κατά τον ερμηνευτή της Καινής Διαθήκης Καθηγητή Σωτήριο Δεσπότη[8] είναι ότι η διδασκαλία του απευθυνόταν σε όλες τις κοινωνικές ομάδες, ακόμη και σε εκείνες που ο λαός αντιμετώπιζε με εχθρότητα, όπως οι τελώνες και οι Ρωμαίοι στρατιώτες, δεν αποκλείει κανέναν, ούτε και ίδρυσε κάποιο κοινόβιο «καθαρών» για να διαχωρίσει τους μαθητές του από τους ακάθαρτους.
Η πρόσκληση στην σωτηρία και την μετάνοια ήταν (και είναι) για όλους.
Λίγα λόγια για τον Προφήτη
Ο Προφήτης Ησαΐας, ο κατεξοχήν μεσσιανικός προφήτης, «τάχθηκε κατά της φιλοασσυριακής πολιτικής του Άχαζ. Ως γνωστόν, οι Ασσύριοι ακολουθούσαν την καταστρεπτική τακτική της εκτόπισης των πληθυσμών, κάτι το οποίο πρακτικά σήμαινε ότι η έλευσή τους θα αφάνιζε τον Ισραήλ».[9] Ήταν γιος του Αμώς, γεννήθηκε στα Ιεροσόλυμα γύρω στο 774 π.Χ. και ήταν ο σπουδαιότερος από τους τέσσερις μεγάλους προφήτες. Το όνομά του σημαίνει «ο Θεός σώζει». Έζησε σε μια ταραγμένη εποχή, όπου η κοινωνία είχε χάσει τις αξίες της: οι άρχοντες ήταν διεφθαρμένοι, οι ιερείς μέθυσοι και ασεβείς και ο λαός είχε στραφεί στην ειδωλολατρία πειθόμενος από τους ψευδοπροφήτες. Στο έργο του προφητεύεται σε ένδοξο όραμα η έλευση του Κυρίου, το μυστήριο της θείας ευχαριστίας και η διαμεσολάβηση της Θεοτόκου στο έργο της σωτηρίας. Σύμφωνα με την παράδοση ο Ησαΐας εκτελέστηκε για την κριτική του κατά της ασέβειας της εξουσίας.[10]
[1] «Παρακαλεῖτε παρακαλεῖτε τὸν λαόν μου, λέγει ὁ Θεός. ἱερεῖς, λαλήσατε εἰς τὴν καρδίαν ῾Ιερουσαλήμ, παρακαλέσατε αὐτήν· ὅτι ἐπλήσθη ἡ ταπείνωσις αὐτῆς, λέλυται αὐτῆς ἡ ἁμαρτία· ὅτι ἐδέξατο ἐκ χειρὸς Κυρίου διπλᾶ τὰ ἁμαρτήματα αὐτῆς. φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ· ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου. εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους τοῦ Θεοῦ ἡμῶν» Ησ. 40,1-3.
[2] Ησ. 40, 5.
[3] Ησ. 40, 10-11.
[4] Ιωάννης Χρυσόστομος, Ἑρμηνεία εἰς τόν προφήτην Ἠσαΐαν, PG 56.
[5] «Εμφανής ἐγενήθην τοῖς ἐμὲ μὴ ἐπερωτῶσιν, εὑρέθην τοῖς ἐμὲ μὴ ζητοῦσιν. εἶπα· ἰδού εἰμι τῷ ἔθνει, οἳ οὐκ ἐκάλεσάν μου τὸ ὄνομα». Ησ. 65, 1.
[6] Λουκ. 3, 4.
[7] Λουκ. 3, 11-14.
[8] Σωτήριος Δεσπότης, Ο Ιησούς ως "Χριστός" και η πολιτική εξουσία στους συνοπτικούς ευαγγελιστές, Άθως, Αθήνα 2005, σ. 174.
[9] Ό.π., σ. 57.
[10] Προφήτης Ησαΐας, στον διαδικτυακό τόπο: https://www.saint.gr/1495/saint.aspx (πρόσβαση:29/3/2025).
