Αγαπητοί Αναγνώστες, αν παρατηρήσει κανείς το εκκλησίασμα κατά τη διάρκεια σχεδόν όλου του έτους, θα διαπιστώσει μια περίεργη αλλά πλέον συνηθισμένη εικόνα.
Στις μεγάλες γιορτές και στα πανηγύρια των Ναών, ο κόσμος κατακλύζει όχι μόνο τους Ναούς αλλά ακόμη και τα προαύλια και τους γύρω δρόμους! Η ανταπόκριση του κόσμου στα λεγόμενα «θρησκευτικά καθήκοντα» είναι εντυπωσιακή. Ο πιστός λαός προσέρχεται αθρόα στις ακολουθίες, συμμετέχει στις λιτανείες με ευλάβεια και τιμά τις παραδόσεις και τα έθιμα του Γένους μας.
Το φαινόμενο αυτό κορυφώνεται κατά τη Μεγάλη Εβδομάδα και το Πάσχα καθώς και το καλοκαίρι στο λεγόμενο «Πάσχα του Καλοκαιριού» στην Εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου καθώς και στην απόδοση της. Σχεδόν όλοι θα βρεθούν στην Εκκλησία για να προσκυνήσουν τον Εσταυρωμένο, θα ακολουθήσουν με συγκίνηση την περιφορά του Επιταφίου και θα περιμένουν το «Δεύτε λάβετε φως» στη χαρμόσυνη νύχτα της Αναστάσεως αλλά και στα εγκώμια της Παναγίας μας.
Παράλληλα, βλέπουμε μια γενικευμένη προσπάθεια για νηστεία τις ημέρες αυτές, ενώ η προσέλευση στο Ποτήριο της Θείας Ευχαριστίας αγγίζει αριθμούς που εκπλήσσουν. Η ανάγκη του ανθρώπου να συνδεθεί με το Θείο, να ζητήσει ελπίδα και να βιώσει το θαύμα της Αναστάσεως παραμένει ζωντανή βαθιά μέσα στην ψυχή του.
Ωστόσο, εδώ ακριβώς αναδύεται το μεγάλο πνευματικό ερώτημα: Τι συμβαίνει και αυτή η εικόνα αλλάζει ακριβώς την επόμενη ημέρα; Πού χάνονται όλοι αυτοί οι άνθρωποι μόλις σβήσουν τα φώτα των Εορτών; Γιατί οι ναοί, που την Κυριακή του Πάσχα ή Δεκαπενταύγουστο δεν έπεφτε «καρφίτσα», τις επόμενες μέρες πλεονάζουν τα άδεια στασίδια και καθίσματα τις επόμενες «συνηθισμένες Κυριακές» του έτους;
Επομένως όπως υπονοεί και ο τίτλος του άρθρου μας, το ουσιαστικό πρόβλημα της σύγχρονης ορθόδοξης βιοτής δεν είναι η παντελής έλλειψη πίστης, αλλά η έλλειψη συνέχειας και συνέπειας του κόσμου με αυτά που πιστεύει και υποτίθεται ακολουθεί. Δυστυχώς υπάρχει μια παγίδα του σύγχρονου «ευσεβισμού» και μιας «εποχικής» ή αλλιώς επιλεκτικής πίστης που κάνει τον εκκλήσιασμο και ιδιαίτερα την σχέση μας με το «Ποτήριο της ζωής» την Θεία Κοινωνία υπόθεση μόνο μερικών φορών του χρόνου.
Ο Χριστός όμως στη διδασκαλία Του στο Ιερό Ευαγγέλιο είναι σαφής! Δεν αντιλαμβάνεται τη σχέση του ανθρώπου με τον Θεό ως μια σειρά από περιοδικά «καθήκοντα» που εκπληρώνονται σε ορισμένες ημερομηνίες του calendar. Αλλά με την προσευχή και όλα τα άλλα που μας παρέδωσε, δεν έκανε τον Χριστιανισμό μία ακόμη θρησκεία των τύπων, αλλά ως καθημερινός τρόπος ύπαρξης και στάση ζωής.
Αυτό οφείλουμε να το συνειδητοποιήσουμε όλοι, γιατί όταν η πνευματική ζωή περιορίζεται σε μια συναισθηματική έξαρση των εορτών, κινδυνεύει να μετατραπεί σε έναν επιφανειακό ευσεβισμό. Ο πιστός προσέρχεται στον ναό για να λάβει μια πρόσκαιρη «πνευματική ανακούφιση» ή για το «καλό» ή να εκπληρώσει ένα τάμα, αλλά ξεχνά ότι η συνάντηση με τον Χριστό απαιτεί μεταμόρφωση ολόκληρης της ύπαρξής του και όλης της καθημερινότητάς του.
Οι λόγοι για τους οποίους παρατηρείται αυτή η «εξαφάνιση» μετά τις γιορτές είναι πολυεπίπεδοι. Οι σημαντικότεροι είναι: α)Ο κατακερματισμός της καθημερινότητας: Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, με τους εξοντωτικούς ρυθμούς, την εμπορευματοποίηση του χρόνου και την αποθέωση της παραγωγικότητας και την διαρκή ψηφιακή διάσπαση της προσοχής, αφήνει ελάχιστο χώρο για εσωτερική σιγή και προσευχή. Η εκκλησία συχνά αντιμετωπίζεται ως «διάλειμμα» και όχι ως το κέντρο γύρω από το οποίο οργανώνεται η ζωή. β) Η σύγχυση της συνήθειας με τη βιωματική εμπειρία: Πολλοί προσέρχονται στις γιορτές από σεβασμό στην παράδοση στα ήθη και τα έθιμα, χωρίς όμως να έχουν κατηχηθεί και κυρίως βιώσει το βαθύτερο νόημα των Μυστηρίων. Όταν δεν υπάρχει βαθιά κατηχητική-θεολογική υποδομή, η συμμετοχή παραμένει επιφανειακή και εξαντλείται στα τυπικά μόνο. και γ) Ο φόβος της προσωπικής ευθύνης: Η συνέπεια στην εν Χριστώ ζωή απαιτεί αγώνα, άσκηση, συγχωρητικότητα και διαρκή μετάνοια. Η περιστασιακή ευσέβεια προσφέρει την ψευδαίσθηση της «τακτοποίησης των εκκλησιαστικών καθηκόντων» χωρίς το κόστος της προσωπικής εσωτερικής μεταμορφωτικής αλλαγής.
Στην Ορθόδοξη Παράδοση, η συμμετοχή στη Θεία Κοινωνία δεν είναι το «βραβείο» για τη νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας, αλλά το φάρμακο της αθανασίας και η ένωση με τον Θεό. Όταν προσερχόμαστε στο Άγιο Ποτήριο, γινόμαστε σύσσωμοι και σύναιμοι Χριστού. Αυτή η ένωση δεν πρέπει να λήγει με την απόλυση της Θείας Λειτουργίας και ούτε με το πέρασμα των Εορτών αλλά πρέπει να είναι συνεχώς.
Η «Λειτουργία μετά τη Λειτουργία» είναι η πρόκληση της συνέπειας. Σημαίνει ότι το φως που λάβαμε στο Ναό πρέπει να φωτίσει τις επαγγελματικές μας σχέσεις, την οικογενειακή μας ζωή, τον τρόπο που μιλάμε, που κρίνουμε και που αγαπάμε τους συνανθρώπους μας όταν γυρίσουμε στις εργασίες μας μετά από αργίες. Όπως διδάσκουν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας, η πνευματική προκοπή δεν κρίνεται από τις στιγμές της έξαρσης, αλλά από την υπομονή και τη σταθερότητα στις μικρές, καθημερινές δοκιμασίες. Η πίστη είναι ένας μαραθώνιος αγάπης και όχι ένα σπριντ συναισθημάτων.
Επομένως κλείνοντας το άρθρο μας, για να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ της «πανηγυρικής» και της «καθημερινής» πίστης, χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουμε τη σχέση μας με την Εκκλησία και φυσικά με τον ίδιο το Θεό. Η Εκκλησία δεν είναι ένα μουσείο παραδόσεων ούτε ένας οργανισμός παροχής θρησκευτικών υπηρεσιών. Είναι το Σώμα του Χριστού, μια ζωντανή οικογένεια όπου τα μέλη της στηρίζουν το ένα το άλλο καθημερινά. Η πρόκληση για τον σύγχρονο Ορθόδοξο Χριστιανό είναι να περάσει από την «εποχιακή θρησκευτικότητα», στην «καθημερινή εκκλησιαστικότητα». Από την περιστασιακή εκπλήρωση καθηκόντων, στη διαρκή σχέση με το Πρόσωπο του Χριστού και του συνανθρώπου.
Η συνέπεια δεν σημαίνει απουσία αμαρτίας ή απόλυτη τελειότητα. Σημαίνει την απόφαση να επιστρέφουμε ξανά και ξανά στην αγκαλιά του Πατέρα, να μην εγκαταλείπουμε τον πνευματικό αγώνα όταν περάσει η περίοδος των Εορτών και να θυμόμαστε ότι η Ανάσταση δεν είναι μια ανάμνηση του παρελθόντος, αλλά η καθημερινή μας ελπίδα. Όταν κατανοήσουμε όλοι ότι κάθε Κυριακή είναι μια «μικρή Ανάσταση» και κάθε Θεία Λειτουργία μια πρόσκληση στη Βασιλεία του Θεού, τότε η αθρόα προσέλευση των εορτών θα βρει τη φυσική της συνέχεια στην πιστή, σιωπηλή και συνεπή παρουσία μας μέσα στο σώμα της Εκκλησίας καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής μας. Αμήν
Thank you for rating this article.
