Αγαπητοί Αναγνώστες, καθώς ο Αύγουστος φτάνει στο τέλος του και οι ρυθμοί της καθημερινότητας αφήνουν τις παραλίες και σιγά-σιγά αλλάζουν, η Εκκλησία μας ετοιμάζεται και αυτή να γυρίσει μια ξεχωριστή σελίδα.
Για τον περισσότερο κόσμο, η πρωτοχρονιά συνδέεται με τα βεγγαλικά και το κρύο του Ιανουαρίου. Για την Ορθόδοξη Παράδοση όμως, το εκκλησιαστικό έτος δεν ξεκινά μέσα στον χειμώνα, αλλά την 1η Σεπτεμβρίου. Αυτή η αλλαγή για τους ορθόδοξους Χριστιανούς δεν αποτελεί απλώς μια ημερολογιακή λεπτομέρεια, αλλά μια βαθιά πνευματική ευκαιρία. Τις τελευταίες αυτές μέρες του Αυγούστου που στεκόμαστε στο κατώφλι μιας νέας αρχής, καλούμαστε να κάνουμε μια μικρή στάση και ένα απολογισμό, ώστε να πάρουμε μια βαθιά ανάσα και να κοιτάξουμε, έστω για λίγο, μέσα στην ψυχή μας κάνοντας μια μικρή αξιολόγηση.
Η καθιέρωση της 1ης Σεπτεμβρίου ως αρχής του εκκλησιαστικού έτους —της λεγόμενης Ινδίκτου— έχει τις ρίζες της στην εκκλησιαστική ιστορία αλλά και την λειτουργική ζωή. Η λέξη «Ινδικτιών» προέρχεται από τη λατινική λέξη indictio, που σημαίνει ορισμός ή διαταγή, και αρχικά σχετιζόταν με τον φορολογικό κύκλο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ο οποίος ανανεωνόταν κάθε φθινόπωρο μετά τη συγκομιδή των καρπών.
Η Εκκλησία δανείσθηκε και υιοθέτησε αυτή την ημερομηνία δίνοντάς της ένα βαθιά πνευματικό περιεχόμενο. Το φθινόπωρο, ο γεωργός μαζεύει τους καρπούς των κόπων του και ετοιμάζει τη γη για τη νέα σπορά. Με τον ίδιο τρόπο, η Εκκλησία μας καλεί να αναλογιστούμε τους πνευματικούς καρπούς που δρέψαμε στην χρονιά που φεύγει και να προετοιμάσουμε το «έδαφος» της καρδιάς μας για τη νέα εκκλησιαστική χρονιά που έρχεται! Επιπλέον, σύμφωνα με την παράδοση, την ημέρα αυτή ο Χριστός εισήλθε στη Συναγωγή της Ναζαρέτ και διάβασε την προφητεία του Ησαΐα, κηρύσσοντας την έναρξη του «ενιαυτού Κυρίου δεκτού» — της περιόδου της χάριτος και της σωτηρίας για όλη την ανθρωπότητα.
Στην Ορθόδοξη Θεολογία, ο χρόνος δεν είναι μια αμείλικτη ευθεία που μας οδηγεί απλώς στη φθορά, ούτε ένας ανούσιος κύκλος που επαναλαμβάνουμε και ξαναζούμε τα ίδια πράγματα ανά 365 μέρες (ή 366 όταν τα έτη είναι δίσεκτα). Ο χρόνος δεν είναι αυτονόητος και αποτελεί για όλους μας ένα στην κυριολεξία δώρο Θεού. Ο χρόνος είναι ο χώρος μέσα στον οποίο συναντάται ο άνθρωπος με τον Δημιουργό Του και αυτή η πνευματική ευκαιρία ονομάζεται στην εκκλησιαστική γλώσσα «καιρός».
Όπως μας υπενθυμίζει ο Απόστολος Παύλος, οφείλουμε να «εξαγοραζόμαστε τον καιρόν». Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να αφηνόμαστε να παρασυρόμαστε από τη ροή των ημερών, αλλά να αξιοποιούμε κάθε στιγμή για να καλλιεργούμε την αγάπη, την υπομονή και την κοινωνία με τον Θεό και τον πλησίον. Κάθε μέρα που μας χαρίζεται είναι μια νέα ευκαιρία για πνευματική καρποφορία και δεν αξίζει να την αφήνουμε να περνά ανεκμετάλλευτη, γιατί όταν γίνεται παρελθόν…δεν αλλάζει, το δε μέλλον είναι αβέβαιο γιατί κανείς δεν έχει κάνει «συμβόλαιο» για το πόσο ακριβώς θα ζήσουμε!
Καθώς διανύουμε τις τελευταίες μέρες αυτού του εκκλησιαστικού έτους, είναι η κατάλληλη στιγμή για μια σύντομη αλλά ουσιαστική αυτοκριτική Μια ειλικρινής πνευματική αξιολόγηση. Χωρίς πανικό και ενοχικό σύνδρομο, αλλά με ειλικρίνεια και ταπεινότητα, αξίζει να αναρωτηθούμε: «Πώς έζησα αυτόν τον χρόνο; Ήμουν συνεπής στη σχέση μου με τον Θεό; Τι έκανα με την προσευχή και τη μυστηριακή ζωή; Πλησίασα το Ποτήριο της Ζωής με πόθο ή από συνήθεια; Πώς συμπεριφέρθηκα στους ανθρώπους γύρω μου; Έδειξα κατανόηση, συγχωρητικότητα και αγάπη στην οικογένεια, τους φίλους, τους συναδέλφους μου ή επικράτησαν ο εγωισμός, ο θυμός και η κατάκριση; Πού υστέρησα; Ποιους και πόσο τους στεναχώρησα; Ποιες ευκαιρίες για το καλό άφησα να πάνε χαμένες επειδή απορροφήθηκα από τις μέριμνες της καθημερινότητας ή από τους εθισμούς και τα πάθη μου κτλ;».
Αυτή η πνευματική ανασκόπηση, που ευχής έργου είναι να γίνεται αν είναι δυνατόν και κάθε βράδυ ή κάθε εβδομάδα ή κάθε μήνα ή έστω πριν από κάθε εξομολόγηση και τουλάχιστον πριν αλλάξει ο χρόνος, δεν γίνεται εκ μέρος μας όπως τονίσαμε και προηγουμένως για να γεμίσουμε ενοχές ή απελπισία. Στην Ορθοδοξία, η συνειδητοποίηση των αδυναμιών μας δεν οδηγεί στην απόγνωση, αλλά ίσα-ίσα οφελεί γιατί μας οδηγεί στην ταπείνωση και την ελπίδα στο έλεος του Θεού.
Η αναγνώριση των σφαλμάτων μας είναι το πρώτο βήμα. Το δεύτερο και ουσιαστικότερο είναι η μετάνοια. Στην ορθόδοξη πνευματικότητα, μετάνοια σημαίνει «αλλαγή του νού». Δεν είναι απλώς μια συναισθηματική λύπη για τα λάθη μας, αλλά η απόφαση να αλλάξουμε κατεύθυνση, να στρέψουμε ξανά το βλέμμα και την καρδιά μας προς τον Χριστό.
Για να μετανοήσουμε και να βελτιωθούμε πραγματικά ενόψει της νέας εκκλησιαστικής χρονιάς, μπορούμε να ξεκινήσουμε από τα εξής απλά αλλά ουσιαστικά βήματα: 1. Εξομολόγηση: Ας καταθέσουμε το βάρος των σφαλμάτων μας στο Μυστήριο της Ιεράς Εξομολόγησης. Εκεί, η χάρις του Θεού θεραπεύει τις πληγές της ψυχής και μας χαρίζει μια νέα αρχή. 2. Συγχωρητικότητα: Ας αφήσουμε πίσω μας πικρίες και παρεξηγήσεις. Ας ζητήσουμε συγγνώμη και ας συγχωρήσουμε όσους μας στενοχώρησαν.
3. Επαναπροσδιορισμός προτεραιοτήτων: Ας βρούμε ξανά λίγο χρόνο για καθημερινή προσευχή, μελέτη της Αγίας Γραφής και τακτικό εκκλησιασμό. Ας περιορίσουμε λίγο τις οθόνες (κινητού, τηλεόρασης, υπολογιστών) και άλλους εθισμούς (όπως το κάπνισμα ή ο τζόγος) και ας βρούμε την ανθρωπιά μας και 4. Μικρά, καθημερινά βήματα αγάπης: Η βελτίωση δεν έρχεται με άλματα και θεαματικές αποφάσεις, αλλά με τη σταθερή προσπάθεια και βήματα ώστε να είμαστε έστω λίγο πιο υπομονετικοί, λίγο πιο ευγενικοί και πιο πρόθυμοι να βοηθήσουμε τον πλησίον μας.
Η 1η Σεπτεμβρίου λοιπόν αποτελεί ένα εφαλτήριο ώστε να κάνουμε ένα νέο πνευματικό ξεκίνημα. Ο Θεός δεν κοιτάζει το παρελθόν μας για να μας καταδικάσει, αλλά το παρόν μας για να μας αγκαλιάσει. Όσες φορές κι αν πέσαμε τον χρόνο που πέρασε, η νέα εκκλησιαστική χρονιά μας υπενθυμίζει ότι πάντα υπάρχει η δυνατότητα να σηκωθούμε ξανά. Ας αξιοποιήσουμε λοιπόν αυτές τις τελευταίες μέρες για να καθαρίσουμε την καρδιά μας, παραδίδοντας στον Κύριο τις αμαρτίες, τα πάθη και τις αδυναμίες μας, και ας υποδεχτούμε τη νέα Ινδικτιώνα με προσευχή, ελπίδα και την απόφαση να ζήσουμε πιο κοντά Του.
Καλή και ευλογημένη νέα εκκλησιαστική χρονιά αδελφοί μου! Αμήν!
Thank you for rating this article.
