Με αφορμή την αρχή του κατηχητικού έτους, θα ήθελα να σταθούμε σε μια φράση που ακούγεται συχνά στα χείλη των γονέων εδώ και δεκαετίες: «Μην πηγαίνει το παιδί πολύ στην εκκλησία, γιατί μπορεί να γίνει παπάς ή καλόγερος».
Μια νοοτροπία γεμάτη φόβο, η οποία δυστυχώς λειτούργησε ως πνευματικό τείχος, αποστασιοποιώντας τις σύγχρονες γενιές από τον χώρο της Εκκλησίας.
Ας αναλογιστούμε, αδελφοί μου, τι στερούμε από τα παιδιά μας όταν τα κρατάμε μακριά από τον Οίκο του Θεού. Τους στερούμε τα πνευματικά αντισώματα απέναντι στις προκλήσεις του κόσμου. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο μέγας αυτός διδάσκαλος, τονίζει χαρακτηριστικά για την ανατροφή των παιδιών: «Ανέθρεψον το παιδί σου με την παιδείαν και νουθεσίαν Κυρίου... διότι δεν υπάρχει τίποτε ανώτερον από το να μορφώσει κανείς την ψυχήν του παιδιού του». Όταν λοιπόν εμείς, από φόβο, αρνούμαστε αυτή τη μόρφωση, τι είδους ανθρώπους παραδίδουμε στην κοινωνία;
Η Εκκλησία δεν είναι ένας χώρος που «παγιδεύει» τους νέους, αλλά το πνευματικό θεραπευτήριο όπου κάθε ψυχή βρίσκει ειρήνη. Ο Άγιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης, ο οποίος αγαπούσε βαθύτατα τους νέους, έλεγε: «Η Εκκλησία είναι το παν. Μέσα στην Εκκλησία υπάρχει η σωτηρία, υπάρχει ο Χριστός. Μην φοβάστε για τα παιδιά σας όταν είναι μέσα στην Εκκλησία, διότι ο Χριστός τα προστατεύει».
Πόσο οξύμωρο είναι, αλήθεια! Οι γονείς σήμερα κοπιάζουν και αγωνιούν για την επίγεια προκοπή των παιδιών τους. Τα στέλνουν στα καλύτερα σχολεία, θυσιάζοντας χρόνο και χρήμα. Όμως, όταν πρόκειται για την αιώνια προοπτική τους, εκεί μπαίνει ο φόβος. Ξεχνούμε τον λόγο του Κυρίου μας στην Καινή Διαθήκη: «Ἄφετε τὰ παιδία καὶ μὴ κωλύετε αὐτὰ ἐλθεῖν πρός με· τῶν γὰρ τοιούτων ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. 19:14). Αφήστε τα παιδιά, μας λέει ο Χριστός, και μην τα εμποδίζετε να έρθουν σε Μένα.
Η ιεροσύνη και ο μοναχισμός δεν είναι απειλή, αλλά ύψιστα χαρίσματα και κλήση Θεού, που δίνονται σε όσους Εκείνος επιλέγει. Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης έλεγε με τον δικό του απλό τρόπο: «Αν ένα παιδί έχει έφεση προς τον Θεό, οι γονείς πρέπει να χαίρονται και όχι να φοβούνται. Η μεγαλύτερη προίκα που μπορεί να δώσει ένας γονιός στο παιδί του είναι η ειρήνη του Θεού στην καρδιά του».
Το αποτέλεσμα αυτής της φοβικής νοοτροπίας το βλέπουμε σήμερα γύρω μας: μια γενιά νέων ανθρώπων που μεγάλωσε χωρίς πνευματική πυξίδα, που λυγίζει στην πρώτη δυσκολία. Ο Απόστολος Παύλος, γράφοντας προς τον μαθητή του Τιμόθεο, μας υπενθυμίζει τη σημασία της πρώιμης πνευματικής θωράκισης: «ἀπὸ βρέφους τὰ ἱερὰ γράμματα οἶδας, τὰ δυνάμενά σε σοφίσαι εἰς σωτηρίαν διὰ πίστεως τῆς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Β' Τιμ. 3:15) – από βρέφος γνωρίζεις τις Άγιες Γραφές, που μπορούν να σε κάνουν σοφό και να σε οδηγήσουν στη σωτηρία.
Ας διώξουμε, λοιπόν, τον φόβο από τις καρδιές μας. Το παιδί που εκκλησιάζεται, που κοινωνεί, που μαθαίνει να αγαπά και να συγχωρεί, γίνεται καλύτερος άνθρωπος, πιο ισορροπημένος επιστήμονας, πιο στοργικός οικογενειάρχης. Και αν ο Θεός καλέσει κάποιο παιδί να Τον υπηρετήσει από το Ιερό Θυσιαστήριο, αυτό δεν είναι συμφορά· είναι η ύψιστη ευλογία για μια οικογένεια.
Το κατηχητικό λειτουργεί ως μια βιωματική Χριστοκεντρική Ζωή . Στόχος του είναι να συνδέσει το παιδί με τα Μυστήρια της Εκκλησίας (τη Θεία Κοινωνία, την Εξομολόγηση) και τη λατρευτική ζωή. Όπως τόνιζε ο Άγιος Πορφύριος, η κατήχηση δεν γίνεται με πίεση ή ψυχρά λόγια, αλλά με το παράδειγμα και την αγάπη, ώστε η χριστιανική ζωή να γίνει εσωτερικό βίωμα και όχι μια επιφανειακή υποχρέωση. Μέσα στο Κατηχητικό, το παιδί δεν μαθαίνει απλώς «για» τον Χριστό, αλλά μαθαίνει να ζει «εν» Χριστώ. Εισάγεται βιωματικά στη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας, στη Θεία Λατρεία, στην εξομολόγηση, στο Ποτήριο της Ζωής.
Παράλληλα, είναι ένας χώρος κοινότητας και αδελφοσύνης. Σε μια εποχή που η τεχνολογία απομονώνει τους νέους πίσω από μια οθόνη, το Κατηχητικό προσφέρει τη ζεστασιά της αληθινής κοινωνίας. Μέσα από το παιχνίδι, το τραγούδι, τις εκδρομές και τον διάλογο, τα παιδιά μαθαίνουν να μοιράζονται, να συγχωρούν, να βλέπουν στο πρόσωπο του διπλανού τους τον ίδιο τον αδελφό τους. Μαθαίνουν να κάνουν πράξη τον λόγο του Αποστόλου Παύλου: «τῇ φιλαδελφίᾳ εἰς ἀλλήλους φιλόστοργοι, τῇ τιμῇ ἀλλήλους προηγούμενοι» (Ρωμ. 12:10) – να είστε φιλόστοργοι μεταξύ σας με αδελφική αγάπη, δίνοντας πρώτοι τιμή ο ένας στον άλλον.
Το Κατηχητικό δεν αποκόπτει το παιδί από τη ζωή, ούτε το κάνει αντικοινωνικό. Αντίθετα, του δίνει τα πνευματικά αντισώματα για να σταθεί όρθιο μέσα στην κοινωνία. Του προσφέρει πυξίδα ηθική και πνευματική, ώστε όταν έρθουν οι καταιγίδες της εφηβείας και της ενήλικης ζωής, να γνωρίζει που θα στηριχτεί.
Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός απευθύνει σε όλους μας, και ιδιαίτερα στους νέους, την πρόσκληση: «Δεῦτε πρός με πάντες οἱ κοπιῶντες καὶ πεφορτισμένοι, κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς» (Ματθ. 11:28). Το Κατηχητικό Σχολείο είναι ο χώρος που δείχνει στα παιδιά τον δρόμο προς αυτή την ανάπαυση και την αληθινή ειρήνη.
Ας αλλάξουμε νοοτροπία και ας φέρουμε ξανά τα παιδιά μας κοντά στην πηγή της Ζωής, θυμούμενοι πάντα τον λόγο της Γραφής: «ζητεῖτε δὲ πρῶτον τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, καὶ ταῦτα πάντα προστεθήσεται ὑμῖν» (Ματθ. 6:33).
Thank you for rating this article.
