Παραβολή του Ασώτου - Ποιοι είμαστε;

Ἡ σημερινὴ παραβολὴ τοῦ Ἀσώτου εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ δυνατὰ κείμενα τοῦ Εὐαγγελίου, ποὺ ἀγγίζει τὴν καρδιὰ κάθε ἀνθρώπου. Δὲν εἶναι ἁπλῶς μία ἱστορία ἠθικῆς διδαχῆς, ἀλλὰ ἡ ἴδια ἡ πορεία τῆς ψυχῆς μας, τὸ ταξίδι μας μέσα στὴν ἐλευθερία, στὴν πτώση, στὴν ἀποξένωση, καὶ τέλος, στὴν μετάνοια καὶ τὴν ἐπιστροφή στὸν Θεό.

Ὁ νεώτερος υἱὸς ζητεῖ τὴν περιουσία του. Ἡ φράση αὐτὴ εἶναι συγκλονιστική, διότι ἐννοεῖ ὅτι ζητεῖ τὸν πλοῦτο τοῦ πατέρα του, ἀλλὰ ὄχι τὴν σχέση του μὲ τὸν πατέρα. Θέλει τὰ δῶρα, ἀλλὰ ὄχι τὸν δοτῆρα. Ἐδῶ βλέπουμε τὸ δράμα τῆς ἁμαρτίας: ὁ ἄνθρωπος θέλει τὴν ζωὴ ἀλλὰ χωρὶς τὸν Θεό. Θέλει νὰ χαίρεται, νὰ δημιουργεῖ, νὰ αὐτονομεῖται, ἀλλὰ δίχως νὰ σχετίζεται μὲ τὴν Πηγή τῆς ὑπάρξεως.

Καὶ φεύγει «εἰς χώραν μακράν». Ἡ φράση δὲν δείχνει μόνον γεωγραφικὴ ἀπόσταση, ἀλλὰ κυρίως πνευματικὴ. Ἔνας κόσμος ποὺ ζῇ μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεό, μία πραγματικότητα ποὺ βασίζεται στὴν αὐτονομημένη ἡδονὴ καὶ στὴν ψευδαίσθηση τῆς αὐτάρκειας. Ὁ ἄσωτος σπαταλᾷ, γίνεται ὑπερήφανος, ζῇ ἄσκοπα, νομίζοντας ὅτι εἶναι ἐλεύθερος. Ἡ ἁμαρτία πάντοτε δίδει τὴν ψευδαίσθηση μιᾶς ζωῆς ἐλεύθερης, ἀλλὰ στὴν πραγματικότητα εἶναι ἡ μεγάλη ἀποξένωση, ἡ σταδιακὴ διάλυση τῆς ψυχῆς.

Καὶ τότε ἔρχεται ἡ ΚΡΙΣΗ. Ἡ σπατάλη τῆς περιουσίας συμβολίζει τὴν ἐσωτερικὴ ἐξάντληση. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ ζῇ μακριὰ ἀπὸ τὸν Θεὸ μὲ τὸν καιρὸ ἐξαντλεῖται. Χάνει τὴν ἀξιοπρέπειά του, χάνει τὸ νόημα, χάνει τὴν ἐλπίδα. Τότε, ἡ εἰκόνα γίνεται ἀκόμη πιὸ δυνατή: «Ἐπεθύμει γεμίσαι τὴν κοιλίαν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν κερατίων, ὧν ἤσθιον οἱ χοῖροι» (Λουκ. 15,16). Ἡ πείνα δὲν εἶναι μόνον φυσική, εἶναι βαθύτατα πνευματική. Εἶναι ἡ πεῖνα τῆς ψυχῆς ποὺ ἀναζητεῖ ἀγάπη, τὸ συναισθηματικό κενὸ ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ καλύψῃ τίποτα ἀπὸ τὰ πρόσκαιρα ἀγαθὰ τοῦ κόσμου.

Καὶ τότε συμβαίνει τὸ θαῦμα: «Εἰς ἑαυτὸν ἐλθών». Ὅλη ἡ δύναμις τῆς μετανοίας κρύβεται σὲ αὐτὴ τὴ δυνατή φράση. Δὲν ἔρχεται ὁ Θεὸς νὰ τὸν βιάσῃ, δὲν ὑπάρχει ἕνας νόμος ἔξωθεν ποὺ τὸν ἀναγκάζει. Ἔρχεται στὸν ἑαυτό του, ἀνακαλύπτει ξανά τὴν ἀλήθεια. Ἡ ἀληθινὴ μετάνοια δὲν εἶναι ὑποχρέωση, ἀλλὰ ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ ἀνθρώπου στὸ πραγματικὸ του εἶναι.

Καὶ τότε γυρίζει πρὸς τὸν πατέρα. Δὲν ξέρει τί νὰ περιμένῃ, δὲν ἔχει αὐταπάτες. Θὰ ζητήσῃ νὰ γίνει ὑπηρέτης, διότι δὲν ἀξίζει νὰ εἶναι πλέον υἱός. Ὅμως, ἐδῶ βρίσκεται ἡ μεγάλη ἀνατροπή. Ὁ πατέρας δὲν τὸν ἀφήνει καν νὰ τελειώσῃ τὸν λόγο του. Δὲν τὸν δέχεται ὡς δοῦλο, ἀλλὰ ὡς υἱό. Δὲν τοῦ ζητᾷ ἐξηγήσεις, δὲν τοῦ κάνει ἐρωτήσεις, δὲν τὸν ἐξετάζει. Ἀπλῶς τὸν ἀποκαθιστᾷ.

Ὅταν γίνεται τὸ πανηγύρι τῆς ἀγάπης, τότε φαίνεται ἡ σκοτεινὴ πλευρὰ τῆς ἱστορίας: Ὁ πρεσβύτερος υἱός. Ἐδῶ βλέπουμε ἕναν ἄλλον τύπο ἁμαρτίας, τὴν ἁμαρτία τῆς σκληροκαρδίας καὶ τοῦ φθόνου. Ὁ πρεσβύτερος δὲν ἐνοχλεῖται γιὰ τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ τὸν πληγώνει ἡ ἀγάπη ποὺ δείχνει ὁ πατέρας στοὺς ἄλλους. Θεωρεῖ τὴν σχέση του μὲ τὸν πατέρα μία σχέση ἀνταμοιβῆς καὶ ἀξίας. Ἀδυνατεῖ νὰ καταλάβῃ ὅτι ὁ πατέρας δὲν ἀγαπᾷ ἀπὸ καθῆκον, ἀλλὰ ἀπὸ ἐλεημοσύνη. Ὁ φθόνος του δὲν εἶναι ὅτι ὁ ἄσωτος ἔκανε κάτι καλό, ἀλλὰ ὅτι ὁ πατέρας τὸν ἀποκατέστησε. Δὲν τὸν εἰρηνεύει ἡ δικαιοσύνη, ἀλλὰ τὸν ἐνοχλεῖ ἡ χάρις.

Καὶ τότε ὁ πατέρας, ποὺ ἔτρεξε πρὸς τὸν ἄσωτο, τώρα βγαίνει καὶ πρὸς τὸν πρεσβύτερο. Τὸν προσκαλεῖ νὰ μπεῖ στὴν χαρὰ τοῦ. Ὅμως, ἡ παραβολὴ δὲν τελειώνει. Ὁ ἄσωτος ἐπέστρεψε. Ὁ πρεσβύτερος; Δὲν ξέρουμε. Διότι ἡ ἀπόφασις ἀνήκει πλέον σὲ κάθε ἕναν ἀπὸ ἐμᾶς. Θα μείνουμε ἔξω, γεμάτοι φθόνο, ἢ θὰ μποῦμε μέσα στὴν χαρὰ τοῦ Θεοῦ, ἀποδεχόμενοι ὅτι ἡ ἀγάπη Του εἶναι μεγαλύτερη ἀπὸ τὴν λογικὴ μας; *«Ἔλα πάλι πίσω. Ὁ Πατέρας σὲ περιμένει».*  

Γερόντισσα ΣωφρονίαWebsite: https://monastiriakrata.gr

Πληροφορίες του/της αρθρογράφου

Ἀπόφοιτος τῆς Φιλοσοφικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Μιλάει ἀγγλικά καί ρωσικά. Ποιήτρια, ἀρθρογράφος καί συγγραφέας ποιμαντικῶν ἔργων. («Τό τώρα τοῦ Θεοῦ», «Στῶμεν καλῶς» κ.λπ.). Ἀπό τό 2017 ἔχει ἀναλάβει τήν ἀνασύσταση τῆς ἱστορικῆς μονῆς τῆς Ἁγίας Τριάδος Ἀκράτας. Σήμερα ἡ ἀδελφότητά ἀριθμεῖ 3 μέλη.

Άλλα άρθρα του/της αρθρογράφου

• Δίψα καί πείνα γιά τόν Χριστό
• «Ἐγώ, ὁ σπασμένος... καὶ ὅμως ὁλόκληρος!»
• Ὁ λογιστής!
• Ὁ ἐγωιστὴς
• Κύριε, οὐκ εἰμὶ ἄξιος...» (Ματθ. κεφ. 8,5-13)
• Load more articles from this author