Αγαπητοί Αναγνώστες αυτό είναι το πρώτο μας άρθρο μέσα στο 2026 και γι αυτό επιτρέψτε μας καταρχήν να σας ευχηθούμε με τις καλύτερες εγκάρδιες ευχές μας, ώστε με τη χάρη Του Θεού να είναι ειρηνικό και σωτήριο και ας έχουμε όλοι χρόνια πολλά και ευλογημένα!
Βρισκόμαστε στις ημέρες «προ των Φώτων». Η Εκκλησία μας προετοιμάζει για τη μεγάλη Δεσποτική εορτή των Θεοφανείων, την ημέρα που ο Χριστός εισέρχεται στα νάματα του Ιορδάνη, όχι για να καθαριστεί ο Ίδιος –ο αναμάρτητος– αλλά για να αγιάσει τη φύση των υδάτων και να φωτίσει το ανθρώπινο γένος. Σήμερα, ίσως περισσότερο από ποτέ, η ανάγκη για αυτό το Φως είναι επιτακτική. Ζούμε σε μια εποχή που μοιάζει να έχει κατακλυστεί από «φώτα», όμως το σκοτάδι στην ψυχή του ανθρώπου παραμένει βαθύ και αδιαπέραστο.
Να ξεκαθαρίσουμε από την αρχή, πως όταν μιλάμε στην Ορθόδοξη παράδοση για το Φως του Χριστού, δεν αναφερόμαστε σε μια αφηρημένη έννοια ή σε μια πνευματική ιδέα. Αναφερόμαστε στην Άκτιστη Χάρη του Θεού. Είναι το φως που είδαν οι Μαθητές στο Θαβώρ, το φως που τύφλωσε τον Σαύλο (πριν γίνει Παύλος) στον δρόμο προς τη Δαμασκό, το φως που αναβλύζει από τον Τάφο την Κυριακή του Πάσχα.
Αυτό το Φως δεν «φωτίζει» απλώς το μυαλό· μεταμορφώνει την όλη ύπαρξη του ανθρώπου. Δεν έρχεται να μας δώσει απλώς κάποιες πληροφορίες και γνώση για τον κόσμο, αλλά να μας αποκαλύψει το νόημα του κόσμου. Ο Χριστός εμφανίζεται ως ο «Ήλιος της Δικαιοσύνης», διαλύοντας την παγωνιά της αμαρτίας και του θανάτου. Στην περίοδο των Φώτων, ο Κύριος φανερώνεται ως Τριαδικός Θεός, προσφέροντας στον άνθρωπο τη δυνατότητα της υιοθεσίας και της θέωσης.
Απέναντι σε αυτό το αιώνιο Θείο Φως, ο κόσμος αντιπαρέβαλε το δικό του «φως» πέφτοντας διαχρονικά στην παγίδα του ανθρωποκεντρισμού, ιδιαίτερα μετά τον Γαλλικό Διαφωτισμό και μετά, προσαρμόζοντας την απόλυτη πίστη στην ανθρώπινη λογική και την επιστήμη να θεωρείται ως μοναδική πηγή αλήθειας. Ιδιαίτερα ο Διαφωτισμός υποσχέθηκε την απελευθέρωση του ανθρώπου από τα «δεσμά» της θρησκείας και κάθε «αυθεντίας». Όμως, αντί για την ελευθερία, οδηγήθηκε συχνά στον εγωκεντρισμό. Το «φως» του Διαφωτισμού είναι ένα φως που εκπορεύεται από τον άνθρωπο και καταλήγει στον άνθρωπο. Είναι ένα φως κτιστό, που όσο κι αν λάμπει, δεν μπορεί να νικήσει τον θάνατο.
Η Επιστήμη και η Τεχνολογία αναμφίβολα αποτελούν δώρα της λογικής που αξιοποίησε ο άνθρωπος, αλλά δεν πρέπει να ξεχνούμε πως τις δυνατότητες που αξιοποιήσαμε μας τις χάρισε ο Θεός. Αν δεν το παραδεχόμαστε αυτό τότε περιθωριοποιούμε τον Θεό και ουσιαστικά θεοποιούμε τον ίδιο μας τον ευατό μετατρέποντας μας σε είδωλα. Η επιστήμη μπορεί να εξηγήσει το «πώς» λειτουργεί η καρδιά, αλλά ποτέ το «γιατί» πονάει η ψυχή. Μπορεί να φωτίσει τις σκοτεινές γωνιές του σύμπαντος, αλλά αδυνατεί να φωτίσει το σκοτάδι της μοναξιάς, της απελπισίας και του υπαρξιακού κενού που αισθάνεται συχνά και πυκνά ο σύγχρονος άνθρωπος στη ζωή του.
Το δράμα του σύγχρονου ανθρώπου είναι ότι ζει σε μια πόλη γεμάτη προβολείς και οθόνες, αλλά μέσα του νιώθει ότι περπατά σε ένα απέραντο σκοτάδι. Το «φως» του κόσμου είναι συχνά ψυχρό και τεχνητό. Είναι ένα φως που αναδεικνύει τα προβλήματα, αλλά δεν δίνει τη λύση· που αναλύει την ασθένεια, αλλά δεν προσφέρει τη θεραπεία.
Αλλοίμονο αν εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί δεν διακρίνουμε και δεν αντιλαμβανόμαστε την διαφορά ανάμεσα στο Φως του Χριστού και το «φως» του κόσμου : Το κοσμικό φως είναι ανακριτικό. Σαν ένας φακός που εστιάζει στις ατέλειές μας, μας γεμίζει άγχος και ενοχές ή μας οδηγεί σε μια ψεύτικη έπαρση. Αντίθετα το Φως του Χριστού είναι θεραπευτικό. Είναι το φως της αγάπης και της θυσίας. Δεν μας εκθέτει για να μας ταπεινώσει, αλλά για να μας αγκαλιάσει και να μας καθαρίσει.
Να μην ξεχνάμε άλλωστε ότι στην Ορθόδοξη Θεολογία, η γνώση (η επιστήμη) δεν απορρίπτεται, αλλά ιεραρχείται. Όταν η επιστήμη δεν έχει ως θεμέλιο την αγάπη και τον σεβασμό στο δημιούργημα του Θεού, γίνεται εργαλείο καταστροφής. Όταν όμως φωτίζεται από το Χριστό, γίνεται διακονία. Ο ίδιος ο Κύριος μίλησε για τον εαυτό Του : «Εγώ ειμί το φως του κόσμου· ο ακολουθών εμοί ου μη περιπατήσει εν τη σκοτία, αλλ' έξει το φως της ζωής» (Ιω. 8,12).
Καθώς λοιπόν πλησιάζουμε στη βάπτιση του Κυρίου και ολοκληρώνεται σιγά-σιγά το Άγιο Δωδεκαήμερο, καλούμαστε να αναρωτηθούμε: Ποιο φως ακολουθούμε; Αρκούμαστε στις λάμψεις των καταναλωτικών αγαθών, των πολύχρωμων λαμπιονιών των δέντρων, των δρόμων και των πλατειών, στην εικονική ζωή των κοινωνικών δικτύων και της δήθεν προόδου; Ή αναζητούμε το Φως εκείνο που εισχωρεί στα μύχια της καρδιάς και φέρνει την εσωτερική ειρήνη και πληρότητα που «υπερέχει πάντα νούν»;
Τα σκοτάδια του κόσμου –οι πόλεμοι, η βία, η αβεβαιότητα– είναι πυκνά και συχνά. Όμως, το σκοτάδι δεν έχει δική του υπόσταση· είναι απλώς η απουσία του φωτός. Αν ανοίξουμε τα παράθυρα της ψυχής μας μέσω της μετάνοιας και της συμμετοχής στα μυστήρια, το Φως του Χριστού θα μπει μέσα και το σκοτάδι θα εξαφανιστεί αυτόματα.
Επομένως η περίοδος αυτή, Αγαπητοί μου Αναγνώστες, είναι μια ευκαιρία να αφήσουμε πίσω μας τον «εωσφορικό» εγωισμό μας και να γίνουμε «τέκνα φωτός». Ο Χριστός στον Ιορδάνη μας δείχνει τον δρόμο της ταπείνωσης. Εκεί που η λογική του κόσμου βλέπει έναν άνθρωπο να σκύβει το κεφάλι, η πίστη βλέπει τον Θεό να σώζει τον κόσμο. Ας μην πλανιόμαστε από τις τεχνητές λάμψεις. Το Φως του Χριστού είναι το μόνο που δεν δύει ποτέ. Είναι το Φως που μας περιμένει στο τέλος του δρόμου, αλλά και αυτό που μας κρατάει το χέρι σε κάθε μας βήμα μέσα στη νύχτα και την σκοτεινιά αυτού του κόσμου.
Thank you for rating this article.
