Print this page

Αρχιμ. Ιάκωβος:  «…αγαπήθηκε πολύ από το ποίμνιό του…»

Συντάκτης  Αυγ 02, 2021

 

To euxh.gr στοιχίζοντας στην απόφαση της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος για το έτος 2021,

 θα πραγματοποιήσει αφιερώματα στις ηρωικές προσωπικότητες του αγώνα του 1821 που έχυσαν το αίμα τους «..για του Χριστού την πίστη την Αγία και της Πατρίδος την ελευθερία».

Μια τέτοια προσωπικότητα είναι ο Επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός.  Όλοι τον θυμόμαστε από τα παιδικά μας χρόνια,  που προβάλλονταν στα σχολικά μας βιβλία αλλά και στους ζωγραφικούς πίνακες που τον απεικονίζουν να ευλογεί το Λάβαρο της Επανάστασης στην Άγια Λαύρα στα Καλάβρυτα.

Παρουσιαστής της ζωής και του έργου του θα είναι ο πολύ αγαπητός στην ιστοσελίδα μας, πατήρ Ιάκωβος Κανάκης.

euxh.gr: Πατέρα Ιάκωβε, σας ευχαριστούμε πολύ που για πολλοστή φορά καταθέτετε τις γνώσεις σας για αυτή την πραγματικά μεγάλη μορφή που ακούει στο όνομα Παλαιών Πατρών Γερμανός. Μάλιστα είστε και ο πλέον αρμόδιος μιας και ο Γερμανός γεννήθηκε στην ηρωική πόλη της Δημητσάνας.

Αρχιμ. Ιάκωβος Κανάκης: Έτσι ακριβώς είναι, όμως θεωρώ τον εαυτό μου  πολύ μικρό για να μιλήσω για τον όντως πολύ μεγάλο Μητροπολίτη Γερμανό.

Με πολύ σεβασμό και αγαθή διάθεση θα πούμε προλογικά ότι,  πριν λίγο καιρό, στο πατρικό του σπίτι στη Δημητσάνα –που είναι πλέον μουσείο- καταθέσαμε μετά το μνημόσυνο που τελέσαμε για αυτόν, ένα αντίγραφο του Λάβαρου που  σήκωσε ο ίδιος. Ήταν μια στιγμή άκρως συγκινητική, όταν μέσα στην οικία του,  κλήρος, επίσημοι και λαός ψάλλαμε «Τη Υπερμάχω» και στη συνέχεια  τον Εθνικό Ύμνο. Διακόσια χρόνια μετά εκπληρώσαμε ένα χρέος, έναν  φόρο τιμής στη μνήμη του στο έργο του και στους αγώνες του.

Π. Ιάκωβε να μεταφερθούμε αρχικά στα πρώτα του χρόνια;

Αρχιμ. Ιάκωβος Κανάκης: Ο Γεώργιος Γκόζιας, αυτό ήταν το κατά κόσμον όνομά του, γεννήθηκε  στη Δημητσάνα την 25ην Μαρτίου 1771, ήταν μάλιστα Μεγάλη Παρασκευή. Χρυσοχόος και κτηματίας ήταν ο πατέρας του ο Ιωάννης, γεγονός που σημαίνει ότι είχε την δυνατότητα να ζει και  να διατρέφει  την πολυμελή οικογένειά του. Τέσσερα κορίτσια είχε και έναν ακόμα γιό, ονόματι Σέργιο, τον οποίο βρίσκουμε στην Τεργέστη για ανώτερες σπουδές. Ένα  περιστατικό από την νηπιακή ηλικία του Γεωργίου, το οποίο αναφέρουν οι βιογράφοι του, δεν μπορούμε να παραλείψουμε. Ενώ  ήταν νήπιο και κοιμόταν στην αυλή της πατρικής του οικίας, συνέθλιψε με το χέρι του ένα φίδι που απειλούσε τη ζωή του. Αυτό θεωρήθηκε «σημείο», σήμαινε δηλαδή ότι κάτι μεγάλο θα γινόταν αυτό το παιδί. Τα πρώτα γράμματα τα λαμβάνει στο περίφημο και φημισμένο σχολείο της Δημητσάνας. Ωστόσο, πηγές  αναφέρουν ότι τη δεκαετία 1771- 1781 η σχολή αυτή έκλεισε, οπότε πιθανόν ο Γεώργιος να μαθήτευσε κοντά σε κάποιον μοναχό ή λόγιο. Από αυτό γίνεται φανερό, μεταξύ άλλων, ότι δεν έχουμε πάντα παιδεία «εν τω κρυπτώ», αλλά οι Οθωμανοί έδιναν κατά καιρούς ευκαιρίες εκπαίδευσης στους υπόδουλους Έλληνες και άλλες φορές πάλι  αφαιρούσαν αυτά τα προνόμια. Άλλοι βιογράφοι του αναφέρουν ότι είχε διδάσκαλο τον σχολάρχη Αγάπιο Λεονάρδο, μια μεγάλη μορφή που διεύθυνε και την Σχολή της Σμύρνης. Πάντως, πρέπει να είχε ικανότητα και έφεση στα γράμματα ο Γεώργιος γι’ αυτό και μετά της ηλικία των είκοσι ετών μετέβη στο Άργος, όπου έγινε  γραμματέας του εκεί Μητροπολίτη Ιακώβου, κατά τον Καμπούρογλου, ο οποίος είχε καταγωγή από τη Δημητσάνα. Εκεί επίσης θα χειροτονηθεί διάκονος και θα λάβει το όνομα Γερμανός, τηρώντας την παράδοση το μοναχικό όνομα να έχει το ίδιο αρχικό γράμμα, με το βαπτιστικό όνομα.

Φυσικά, δεν θα μείνει για πολύ καιρό στο Άργος. Έτσι δεν είναι;

Αρχιμ. Ιάκωβος Κανάκης: Μάλλον, μετά την κοίμηση του Μητροπολίτου Ιακώβου πηγαίνει στη Σμύρνη, εκεί βρίσκεται και ο μετέπειτα άγιος της Εκκλησίας μας, Γρηγόριος ο Ε΄. Είναι συμπατριώτης του Γερμανού και δεικνύει γι αυτόν ιδιαίτερη μέριμνα. Η πνευματική σχέση και φιλία τους διατηρήθηκε διαχρονικά. Θα τον ακολουθήσει ακόμα και στην εξορία του στο Άγιο Όρος. Την εποχή αυτή καταρτίστηκε μια ομάδα λογίων με επικεφαλής έναν γέροντα και σοφό μητροπολίτη τον Κυζίκου Ιωακείμ. Στην ομάδα αυτή βρισκόταν και  ο Γερμανός. Είμαστε στα 1804 όπου ο Γερμανός αναγνωρίζεται ως ο πλέον έμπιστος  κοντά στον Ιωακείμ, γίνεται δε  πρωτοσύγκελλός του. Στην συνέχεια το 1806 γίνεται μητροπολίτης και αναλαμβάνει τον αρχιερατικό θώκο ως Παλαιών Πατρών σε ηλικία μόλις 36 ετών.  Αυτό βέβαια δεν συμβαίνει συχνά, το  να αναλάβει κανείς τόσο νέος τη διαποίμανση μιας Μητροπόλεως. Για να χειροτονηθεί κάποιος Μητροπολίτης σε αυτή την ηλικία έχει ειδικά χαρίσματα. Και πράγματι, ο Γερμανός μπορεί να χαρακτηριστεί  ως «παιδαριογέρων», παιδί στην ηλικία, γέροντας όμως στην κρίση και την εμπειρία. Και τί μέρα γίνεται η χειροτονία του; 25η Μαρτίου! Μια καινούργια «γέννηση» δηλαδή. Μια αναγέννηση καλύτερα. Αυτή η ημερομηνία χαράχθηκε στην καρδιά του και έμελε να χαρακτηρίσει για πάντα τη ζωή του και λίγο αργότερα, το 1821.

euxh.gr: Να μας μιλήσετε για τα χρόνια της εκλογής και της διακονίας του ως Μητροπολίτη;

Αρχιμ. Ιάκωβος Κανάκης: Η εκλογή του στη θέση του Επισκόπου και Μητροπολίτου ήταν καρπός της πνευματικότητάς του και των αρετών του. Δεν βρέθηκε τυχαία στην θέση αυτή και αυτό αποδείχθηκε μετέπειτα από την ποιμαντορία του.  Οι χριστιανοί της Μητροπόλεώς του τον βλέπουν με άπειρο σεβασμό. Είναι κοντά τους, δεν είναι απόμακρος. Σε φιλικό περιβάλλον αρέσκεται και σε αστεία. Γίνεται ευχάριστος. Είναι ιδιαίτερα επικοινωνιακός, έχει χάρισμα σε αυτό, γεγονός που θα τον οδηγήσει να αναλάβει σπουδαίες διπλωματικές αποστολές στο εξωτερικό, όταν θα το απαιτήσει η προσπάθεια για  Επανάσταση. Επίσης, είναι μορφωμένος και γλωσσομαθής και αυτό, ειδικά για την εποχή του, δεν ήταν δεδομένο. Είναι ακόμα γέννημα του λαού, πονάει τον λαό που δοκιμάζεται και έχει υποσχεθεί πρώτα στον Θεό, αλλά και στην συνείδησή του ότι θα τον προστατεύσει και θα τον υπερασπιστεί μέχρι θανάτου.

Στα έτη της αρχιερατείας του  αγαπήθηκε πολύ από το ποίμνιό του. Από την ώρα που τον υποδέχθηκαν αλλά και στην συνέχεια, απολαμβάνει τον σεβασμό όλων. Προσπαθεί και κάνει αυτά τα δύσκολα: “Ποιμαίνει υπόδουλο λαό και αντιμετωπίζει βάρβαρο κατακτητή”. Πατάει συνεχώς σε ένα τεντωμένο σχοινί  κατά την αρχιερατική του πορεία. Οι Τούρκοι τον φοβούνται και ό,τι τους ζητάει του το παρέχουν. Οι χριστιανοί βρίσκουν στο πρόσωπό του τον άνθρωπο που εμπιστεύονται και τους παρέχει ασφάλεια όταν υπάρχει ανάγκη. Επίσης, έχει το χάρισμα της επικοινωνίας. Κατά τον Γούδα: « Ὁ Γερμανός  τάχιστα κατέστη εἰς Πάτρας τό κέντρον τῆς τε πολιτικῆς καί τῆς ἠθικῆς βαρύτητας συμπάσης της Πελοποννήσου…».

Αποτελεί ένα μεγάλο έρεισμα  για το λαό, και αυτό τον κάνει σεβαστό στους Τούρκους. Οι Τούρκοι  τον φοβούνται. Όταν συμβαίνουν δύσκολες καταστάσεις εναντίον των Ελλήνων, δεν διστάζει να τις καταγγέλλει στις Τουρκικές αρχές και συχνά διαμαρτύρεται έντονα. Υποστήριξαν βέβαια κάποιοι, ότι είχε φιλία με την Βελή- πασά γι’ αυτό και κατέστη ο ισχυρότερος Μητροπολίτης του Μοριά. Υπάρχει  όμως οργανωμένη προσπάθεια συκοφαντίας εναντίον του. Τέτοιες θέσεις για το πρόσωπό του ακούστηκαν πολλές, όπως και τα σχετικά με την μεταβαλλόμενη σχέση του με τον Παπαφλέσσα. Πάντως, πάντοτε οι χειρισμοί του είναι λεπτοί και διακριτικοί. Γνωρίζει καλά ότι ένας λανθασμένος χειρισμός μπορεί να οδηγήσει στην σφαγή πολλούς αθώους και δυστυχώς  τέτοια λάθη έγιναν.

euxh.gr: Ποια είναι τα στοιχεία εκείνα που σκιαγραφούν την προσωπικότητά του;

Αρχιμ. Ιάκωβος Κανάκης: Το  οικογενειακό του περιβάλλον φαίνεται να ήταν καλό, αλλά το γενικότερο της εποχή του, όχι. Έχουμε συχνές θηριωδίες των κατακτητών, οι οποίες ασφαλώς τραυμάτιζαν ψυχικά τους Έλληνες, πόσο μάλλον τα μικρά παιδιά. Είναι αδύνατο να μην δημιουργήθηκαν δυσμενείς εντυπώσεις στην ψυχή του νεαρού Γεωργίου. Είναι συγκυρίες και συναισθήματα, αυτά της παιδικής μας ηλικίας, ανεξίτηλα στο χρόνο, θετικά ή αρνητικά, τα οποία μας ακολουθούν σχεδόν πάντα. Τα παιδιά που μεγάλωσαν στην Τουρκοκρατία ένιωσαν το φόβο και  την ανασφάλεια. Να ένα πρώτο στοιχείο που είναι αναγκαίο να γνωρίζουμε για την προσωπικότητά του.

Ένα ακόμα σημείο της προσωπικότητάς του είναι η στάση πού κράτησε όταν επέστρεψε στην Κωνσταντινούπολη από το Άγιο Όρος, όταν εκεί βρέθηκε  δεδιωγμένος ο συντοπίτης του και ευεργέτης του Άγιος Γρηγόριος ο Ε΄. Δεν θέλησε να ζητήσει στην Βασιλεύουσα βοήθεια από συνοδικούς ιεράρχες του Θρόνου, οι οποίοι είχαν συντελέσει στην εκδίωξη του αγίου Γρηγορίου. Προτίμησε να παραδίδει μαθήματα κατ’ οίκον σε παιδιά πλουσίων οικογενειών προκειμένου να βιοπορίζεται, παρά να τοποθετηθεί κάπου από την Εκκλησιαστική αρχή. Ενώ θα μπορούσε να λάβει με τις γνωριμίες που είχε κάποια θέση στο Πατριαρχείο, προτιμά τον δύσκολο δρόμο, υπερασπιζόμενος τα πιστεύω και  την συνείδησή του. Μια ακόμα «πινελιά» λοιπόν  αυτή στην σκιαγράφηση του χαρακτήρα του.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο της προσωπικότητας του Γερμανού είναι η φιλοπατρία του. Είναι χαρακτηριστικό των Ελλήνων, αλλά και των Αρκάδων ειδικότερα, ενώ απομακρύνονται από τον τόπο τους για μια καλύτερη ζωή, να μην ξεχνούν την πατρίδα τους και μάλιστα επιθυμούν, όπου και αν βρεθούν, το σώμα τους να αναπαυθεί στην γενέτειρά τους. Στην πατρίδα του την Δημητσάνα προσέφερε πολλά. Το 1811, λίγα χρόνια πριν την Επανάσταση, την επισκέφθηκε  προκειμένου να ιερουργήσει στην Εκκλησία της γειτονιάς του, στο Άγιο Γεώργιο της Πλάτσας. Τότε προσέφερε ένα επάργυρο Ευαγγέλιο και άλλα ιερά σκεύη και άμφια. Είναι επίσης  σημαντικό να πούμε για την συνάντηση του Γερμανού με τον δάσκαλό του Αγάπιο, καθώς και το ακόλουθο περιστατικό. Ο Κανδηλώρος διέσωσε ότι,  όταν ο Γερμανός ενθρονίστηκε στην Πάτρα, έστειλε ένα μεγάλο φορτίο με ζάχαρη και καφέ στον διδάσκαλό του Αγάπιο στην Δημητσάνα. Ο Αγάπιος όμως επέστρεψε με τον ίδιο αγωγιάτη το φορτίο στον Γερμανό, μεταφέροντάς του, ότι ο τόπος δεν χρειάζεται αυτά τα αγαθά, αλλά το ύδωρ, το μέγιστο  των αγαθών. Πιο συγκεκριμένα, του ζήτησε την κατασκευή υδραγωγείου. Ο Παλαιών Πατρών ανταποκρίθηκε στο αίτημά του και αυτό το πολύτιμο δώρο για την Δημητσάνα πού μερίμνησε να παρέχεται, υπάρχει μέχρι και σήμερα στην ιστορική πολίχνη. Το χαρακτηριστικό όμως πού και πάλι δεικνύει τον χαρακτήρα του, είναι αυτό που είπε στον Αγάπιο όταν συναντήθηκαν το 1811 μετά την κατασκευή του υδραγωγείου. Με σεβασμό αλλά και με κάποιο παράπονο για την επιστροφή του καφέ είπε ο Γερμανός προς τον δάσκαλο του, ότι έστειλε τέτοια μεγάλη ποσότητα, γιατί ευχόταν να ζήσει πολλά χρόνια και θα τα ξόδευε. Ο Αγάπιος τότε χαριτολογώντας του είπε ότι θα τον έβαζε στην φάλαγγα αν δεν έκανε την κατασκευή μιας γέφυρας και το έργο για το νερό, προκειμένου να χορτάσουν οι Δημητσανίτες. Είναι γνωστή και υπαρκτή και σήμερα η βρύση αυτή μέσα στην Δημητσάνα με την επωνυμία  «η βρύση του Δεσπότη».

Όμως και για την πνευματική εξέλιξη και πρόοδο της γενέτειράς του μερίμνησε. Το 1816 ανακηρύσσεται δια πατριαρχικού γράμματος του Κυρίλλου του ΣΤ΄ έφορος της Σχολής της Δημητσάνας.  Χαρακτηρίζεται ως «στυλοβάτης»  της περίφημης αυτής Σχολής. Μεριμνά  για την κτηριακή συντήρηση, αλλά κυρίως για την εύρυθμη λειτουργία της, για τους δασκάλους και το προσωπικό. Το μέγιστο της προσφοράς αυτής της ιστορικής κωμόπολης, της Δημητσάνας, είναι η «παραγωγή» διδασκάλων και λογίων, οι οποίοι μετά την εκπαίδευσή τους πήγαιναν, με την σειρά τους, σε άλλα μέρη και δημιουργούσαν καινούργιες εστίες παιδείας και πολιτισμού.

euxh.gr: Πατέρα Ιάκωβε, μπορείτε να μας παρουσιάσετε  κάποια ιστορικά γεγονότα, ως προς την συμπεριφορά του Παλαιών Πατρών Γερμανού, έναντι των άλλων κληρικών;

 Αρχιμ. Ιάκωβος Κανάκης: Είναι συνεργάσιμος και ενωτικός. Προσπαθεί για την συμφιλίωση στην πάντοτε γεμάτη εντάσεις επαναστατική περίοδο και όχι μόνο. Μαζί με τον Άγιο Γρηγόριο τον Ε΄ και τον Τριπολιτσάς Δανιήλ, τους συντοπίτες του, αποτελούν μια τριάδα που οργανώνει όλη την Επανάσταση. Είναι ως γνωστόν μέλος της Φιλικής Εταιρίας και μυεί και άλλους σε αυτήν.  Στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, στην προϊσταμένη του αρχή δηλαδή, είναι υπάκουος και πρόθυμος  και έχει την απόλυτη εμπιστοσύνη του Πατριάρχου. Είναι πολλές οι ειδικές αποστολές που του αναθέτει ο Πατριάρχης Κύριλλος ο ΣΤ΄ προκειμένου να διεκπεραιώσει και το κάνει με αυτοθυσία, διάκριση και επιτυχώς.

euxh.gr: Ποιο ήταν το τέλος του μεγάλου Έλληνα και Ιεράρχη;  Εάν δεν μας απατά η μνήμη μας, συνέβη στο Ναύπλιο;

Αρχιμ. Ιάκωβος Κανάκης: Δεν μπορώ για το τέλος αυτού του μεγάλου Ιεράρχου να κάνω κάτι άλλο,  παρά να διαβάσω το πώς το περιγράφει ο Φωτάκος. Έχει υπάρξει για περίπου ενάμισι χρόνο στην Ιταλία, επιστρέφει στην Ελλάδα μέσω Κέρκυρας, Ζακύνθου και τον εντοπίζουμε στην Γαστούνη και στο Ναύπλιο τον Αύγουστο του 1824. Αφού κάνει κινήσεις συμφιλιώσεως μεταξύ των πλευρών που βρίσκονται σε διχόνοια, καταδιώκεται ο ίδιος και διαπομπεύεται ως συνεργάτης των στασιαστών. Καταλήγει δε στην Μονή της Χρυσοποδαρίτισσας.     Εκεί θα τον συλλάβει ο Νικολέτος (Ιωάννης Κωλλέτης) με το στρατιωτικό του σώμα. Τον έδεσαν και τον οδήγησαν στο Δροβολοβό. Σημειώνει λοιπόν ο Φωτάκος:  «…καθ’ ὁδόν  ἀνάγκαζαν τόν ἀρχιερέα νά παρακολουθῇ αὐτούς πεζός ἐν καιρῶ χειμῶνος, πάγων καί χιόνων καί ἐξέθεσαν αὐτόν ἀπανθρώπως εἰς ἀνηκούστους ταλαιπωρίας καί βασάνους, διότι οἱ στρατιῶται ἐβίαζαν αὐτόν νά βαδίζῃ εἰς γῆν λασπώδη ἕνεκα τῶν πολλῶν βροχῶν καί μή δυνάμενος ἀγανάκτησε καί σταθείς εἰς τό μέσον τοῦ δρόμου ἔβγαλε τό καλυμμαύχι του καί ὑψώσας τάς χεῖρας εἰς τόν οὐρανόν ἐπεκαλέσθη τήν Θείαν βοήθειαν διά νά τόν λυτρώσῃ ἀπό τάς χεῖρας τοῦ μοχθηροῦ καί ἀσεβοῦς Νικολέτου. Οἱ δέ στρατιῶται βλέποντες τόν ἀρχιερέα τοιουτοτρόπως βασανιζόμενον καί ἀγανακτοῦντα ἐζήτουν ἀπό αὐτόν συγχώρησιν καί ἕνας ἕνας ἐξ αὐτῶν ἐπλησίαζε καί ἠσπάζετο τήν δεξιάν του, αὐτός δέ εὐλόγει καί ηὔχετο αὐτούς, λέγων συνάμα, ὅτι αὐτοί δέν πταίουν διά ταῦτα, διότι εἶναι ἄλλων ὄργανα. Ὅταν δέ ὁ ἀρχιερεύς ἔλεγεν εἰς τούς στρατιώτας τήν εὐχήν τῆς συγχωρήσεως, ὁ Νικολέτος ἐχλεύαζεν αὐτόν καί πρός περισσοτέραν ὕβριν καί καταφρόνησιν ἔβγαλε ἀέρας κάτωθεν…».

Μετά την περιπέτεια αυτή, ο Παλαιών Πατρών το 1826 βρέθηκε στο Ναύπλιο και στο Άργος, ενώ  έλαβε μέρος και στην Γ΄ Εθνική Συνέλευση στην Επίδαυρο. Στις 30 Μαῒου 1826 θα αφήσει την τελευταία του πνοή και την επομένη στις 31 θα γίνει η ταφή του με λαμπρότητα. Είχε μεγάλους εχθρούς ο φλογερός ιεράρχης, αφού προσπάθησαν κάποιοι και η κηδεία του να μην πραγματοποιηθεί, όπως του άξιζε στον Μητροπολιτικό ναό του Ναυπλίου, όπου όμως τελικά  έγινε. Κατά την ανακομιδή του λειψάνου του, οι συγγενείς και συμπατριώτες του δήλωσαν την επιθυμία να τον μεταφέρουν στην πατρίδα του την Δημητσάνα. Σήμερα βρίσκονται τα οστά του στον χώρο της Δημόσιας Βιβλιοθήκης της Δημητσάνας.

euxh.gr: Πραγματικά συγκλονιστικά όσα μας λέτε! Πριν κλείσουμε αυτή την συνέντευξη, θα θέλαμε να μας πείτε λίγα λόγια και για το πνευματικό του έργο!

Αρχιμ. Ιάκωβος Κανάκης: Πέρα από την σημαντική προσφορά στην προετοιμασία της Επανάστασης, και το γενικότερο πνευματικό του έργο είναι σημαντικό. Μετά τον θάνατό του, βρέθηκαν κείμενα και σχέδια κειμένων, μέσω των οποίων έδινε λύσεις σε θέματα σχέσεων μεταξύ κληρικών, αλλά και σε σχέση κληρικών και ποιμνίου. Σημαντικά είναι τα Απομνημονεύματά του, εκ των οποίων πολλά στοιχεία συλλέξαμε και πολλά μαθαίνουμε από αυτά για πρόσωπα και καταστάσεις. Τα κείμενα αυτά δεν είναι «διατριβές», δηλαδή καθαρά επιστημονικά έργα,  φανερώνουν όμως έναν λόγιο, πεπαιδευμένο και φωτισμένο κληρικό. Στα κείμενά του επίσης μπορούμε να εστιάσουμε στο ότι υποστηρίζει την αρετή ως μέγιστο πράγμα,  και μάλιστα μιλά για τέσσερις αρετές, που όταν υπάρχουν κοσμούν τον άνθρωπο. Είναι η φρόνηση, η σωφροσύνη, η δικαιοσύνη και η ανδρεία. Συμπληρώνοντας τα παραπάνω θα πούμε τι έχει πει γι’ αυτόν ο Pouqueville: Φαίνεται ότι τον περιβάλλει με ιδιαίτερο σεβασμό και θαυμασμό. Αναφέρει ότι ο Γερμανός ομοιάζει με τον Σωκράτη. Είναι μορφωμένος, κατέχει το βάθος των επιστημών, ομιλεί με γνώση και γλυκύτητα.  Τον αποκαλεί μύστη των Αγίων Γραφών, γνώστη της γαλλικής φιλολογίας, προικισμένο με ευφράδεια, δι’ ενθέρμου φαντασίας, βαθειάς πίστεως, που μπορούσε να μετακινήσει ακόμα και όρη. Κλείνω λέγοντας, ότι ενώ δεν είναι ο Γερμανός στις επίσημες δέλτους των αγίων της Εκκλησίας μας,  είναι  στην συνείδηση των Ελλήνων, όλων μας, ένα πρόσωπο ιερό, που βοήθησε τα μέγιστα για την ελευθερία της χώρας μας, του οφείλουμε πολλά και φυσικά οφείλουμε το παράδειγμα του, όπως και πολλών άλλων ηρώων να στοχαζόμαστε συχνά  πυκνά στην ζωή μας και ιδιαίτερα στις μέρες μας.

euxh.gr: Π.Ιάκωβε, με όσα μας παραθεσατε, φωτίσατε μια λαμπρή μορφή του Γένους μας, που στους πολλούς παραμένει άγνωστος ο βίος του. Σας ευχαριστούμε πολύ!
Αρχιμ. Ιάκωβος Κανάκης: Και εγώ για άλλη μια φορά σας ευχαριστώ! Πρέπει να γνωρίζουμε πως ο Παλαιών Πατρών Γερμανός είναι μάρτυρας, γιατί έδωσε μαρτυρία ανθρώπου πιστού, τίμιου, θυσιαζόμενου, που νοιάζεται για το «εμείς» και όχι για το «εγώ».

Ανδρέας Καρίβαλης

Ο Ανδρέας Καρίβαλης είναι Καθηγητής Θεολόγος και Συγγραφέας. Είναι έγγαμος και πατέρας τεσσάρων (4) παιδιών.  

Email Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.