Η εικόνα της Αγίας Τριάδος

Συντάκτης  28 Απρ, 2017

Στην Ορθόδοξη αγιογραφία η εικόνα της Αγίας Τριάδος, είναι η φιλοξενία του Αβραάμ. Η αγιογραφία δεν είναι ζωγραφική, είναι Θεολογία. Ο αγιογράφος θεολογεί μέσα από την εικόνα. Να δούμε τι διδάσκει η αγιογράφηση της φιλοξενίας του Αβραάμ.

Σύμφωνα με την διήγηση του 18ου κεφαλαίου του βιβλίου της Γενάσεως, ο Αβραάμ , ο οποίος ήταν πολύ φιλόξενος στου ξένους, αξιώθηκε να φιλοξενήσει τον Τριαδικό Θεό. Λέει το κείμενο: "Φανερώθηκε δε ο Θεός στον Αβραάμ, ο οποίος Αβραάμ βρισκόταν κοντά στη Βελανιδιά του Μαμβρή και καθόταν στη πόρτα της σκηνής του. Σήκωσε τα μάτια του ο Αβραάμ και είδε ξαφνικά τρεις άνδρες όμοιους όρθιους απέναντί του. Αμέσως έτρεξε προς συνάντησή των και προσκύνησε αυτούς ως το έδαφος. Και είπε: Κύριε , εάν τυχόν βρήκα χάρη ενώπιόν σου σε παρακαλώ μη με καταφρονήσεις και άσε με να σε φιλοξενήσω".

1ον) Ποιά τα σημάδια ότι οι τρεις ξένοι είναι ο Θεός; Ο Αβραάμ τρέχει και τους προσκυνάει ως το έδαφος. Προσκύνησις και μάλιστα εδαφιέα, οι Εβραίοι επιτρέπουν μόνο στο Θεό. Ας θυμηθούμε τους τρεις παίδας εν καμίνω, οι οποίοι μαρτύρησαν γιατί δεν προσκυνούσαν τον Ναβουχοδονόσωρ και την εικόνα του. Συνεπώς η εδαφιέα προσκύνηση μαρτυρεί ότι το πρόσωπο που προσκυνείται είναι ο Θεός. Ο Αβραάμ αποκαλεί τον έναν από τους τρεις Κύριο. Στην Π. Διαθήκη, Κύριος είναι μόνο ο γιαχβέ, ο Θεός. Συνεπώς ο Αβραάμ έχει θεοφάνεια και αναγνωρίζει στο πρόσωπο του ενός τον Θεό.

2ον ) Το δεύτερο ερώτημα που προκύπτει από την διήγηση είναι: Οι τρεις αυτοί άνδρες είναι τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδος; Σαφώς και όχι. Ο Τριαδικός Θεός είναι μόνο ο ένας. Ο μεσαίος άνδρας. Γιατί αυτόν αποκάλεσε Κύριο ο Αβράάμ. Στο κείμενο υπάρχουν τρεις άνδρες, ο Αβραάμ όμω απευθύνεται μόνο προς τον ένα και τον αποκαλεί Κύριο. Ποιοί είναι αυτοί οι τρεις άνδρες; Όπως θα αποκαλυφθεί πιο κάτω στο κείμενο από την διήγηση των Σοδόμων και των Γομορων, οι δύο από τους τρεις είναι άγγελοι. Ο τρίτος είναι ο άσαρκος Λόγος. Το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος. Και γιατί είναι ο Λόγος; Στην Αγία Γραφή, οι προφήτες και θεούμενοι στην Π. Διαθήκη και οι Απόστολοι στην Καινή Διαθήκη, βλέπεουν μόνο τον Λόγο. Άσαρκο στην Παλαιά και σαρκωμένο στη Καινή. Μόνο τον Λόγο. Ο μελέκ-γιαχβέ, άγγγελος Κυρίου, ο Μεγάλης Βουλής Άγγελος, στην Π. Διαθήκη, είναι ο άσαρκος Λόγος. Έτσι ο θεόπτης Μωυσής, μέσα στην φλεγόμενη και μη καιόμενη βάτο, συνομιλεί με τον μελέκ-γιαχβέ, τον άσαρκο Λόγο. Τον Υιό του Πατρός. Έτσι και ο Αβραάμ βλέπει και προσκυνεί τον άσαρκο Λόγο, τον Υιό του Πατρός. Όμως όπως γνωρίζουμε, αποκαλυπτικά πλέον από την Καινή Διαθήκη, μέσα στον Υιό, βρίσκεται και ο Πατήρ και το Άγιο Πνεύμα. Όταν ο Φίλιππος λέγει στον Χριστό: Δείξε μας τον Πατέρα, ο Χριστός του απαντά: Τόσο καιρό μαζί μου Φίλιππε και δεν βλέπεις τον Πατέρα; Ο εμέ εώρακε, εώρακε και τον Πατέρα. Εγώ εν τω Πατρί και ο Πατήρ εν εμοί εστί. Δηλαδή λέει ο Χριστός: Αυτός που βλέπει εμένα βλέπει και τον Πατέρα. Γιατί εγώ βρίσκομαι μέσα στον Πατέρα και ο Πατέρας μέσα σε μένα. Και ο απ. Παύλος γράφει προς του Κολασσαείς: "Μέσα στον Χριστό κατοικεί όλο το πλήρωμα της θεότητος σωματικώς". Δηλαδή μέσα στον Χριστό κατοικεί ολόκληρη η Αγία Τριάδα. Έτσι οι θεούμενοι και οι προφήτες της Π. Διαθήκης έβλεπαν τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα μέσα στον άσαρκο Λόγο. Βλέποντας τον άσαρκο Λόγο, καταλάβαιναν και την ύπαρξη των άλλων δύο προσώπων. Έτσι ο Αβραάμ, αξιώθηκε να φιλοξενήσει την Αγία Τριάδα, στο πρόσωπο του άσαρκου Λόγου.

Γι αυτό και η Ορθόδοξη αγιογράφηση της Αγίας Τριάδος είναι η απεικόνηση της φιλοξενίας του Αβραάμ. Εμείς όμως στους περισσότερους ναούς, μη πω σε όλους σχεδόν, έχουμε την εικόνα της Αγίας Τριάδος, που εικονίζει, δύο ανθρώπους και ένα περιστέρι. Συνεπώς πρώτο λάθος, τα πρόσωπα δεν είναι όμοια. Αφού οι δύο είναι άνθρωποι και το τρίτο πτηνό. Άρα δεν υπάρχει ομοουσιότητα στην Αγία Τριάδα. Άλλο λάθος. Ο Πατήρ εικονίζεται με άσπρα μαλλιά και ο Υιός με μαύρα. Συνεπώς ο ένας είναι γεροντότερος και ο άλλος νεώτερος. Συνεπώς βάζουμε κτιστό χρόνο μέσα στην άκτιστη Αγία Τριάδα. Λέμε δηλαδή αυτό που έλεγε ο Άρειος και αυτό που λένε τα εγγόνια του Αρείου, οι μάρτυρες του Ιεχωβά. Ότι ο υιός είναι κτίσμα , αφού είναι νεώτερος χρονικά του Πατέρα. Άλλο λάθος. Εικονίζονται ο Πατέρας και το Πνεύμα με σάρκα. Ανθρώπινη ο Πατέρα και πτηνού το Πνεύμα. Εμείς γνωρίζουμε όμως από τη διδασκαλία της Καινής Διαθήκης, ότι μόνο ο Υιός σαρκώθηκε, φόρεσε σάρκα. Αν σαρκώνονται και τα άλλα δύο πρόσωπα, τότε έχουμε πρόβλημα στα υποστατικά ιδιώματα, προσωπικά γνωρίσματα , των τριών προσωπων της Αγίας Τριάδος. Ο Πατήρ γεννά τον Υιό και εκπορεύει το Άγιο Πνεύμα. Μόνο ο Πατήρ γεννά και εκπορεύει. Ο Υιός γεννάται. Μόνο ο Υιός γεννάται. Και το άγιο Πνεύμα εκπορεύεται. Μόνο το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται. Γι αυτό σαρκώθηκε ο Υιός, γιατί μόνο αυτός έχει το ιδίωμα να γεννάται. Αν σαρκώνονται, δηλ. γεννιώνται και τα άλλα δύο πρόσωπα, τότε έχουμε σύγχηση προσώπων μέσα στην Αγία Τριάδα, με πολυθεϊστικές προεκτάσεις. Συνεπώς η μόνη σωστή εικόνα της Αγίας Τριάδος Θεολογικώς, είναι η απεικόνιση της Φιλοξενίας του Αβραάμ.

π.Παναγιώτης Βαρδουνιώτης

Εφημέριος Ι. Ναού Αγίου Σπυρίδωνος Ν. Ιωνίας. Ιερά Μητρόπολης Ν. Ιωνίας και Φιλαδέλφειας Αττικής.

Email Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
  1. Δημοφιλή
  2. Προτεινόμενα

Ημερολόγιο

« July 2017 »
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
          1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31